Bonus-malus — bu sug‘urta narxini odam qanday haydashiga qarab o‘zgartiradigan tizim. Agar haydovchi uzoq vaqt avariyasiz yursa, u chegirma olishi mumkin. Agar u ko‘p marta YTHga aybdor bo‘lsa, sug‘urta qimmatroq bo‘lishi mumkin. Asosiy fikr oddiy: bonus-malus ehtiyotkor haydovchilarni rag‘batlantiradi va xatari yuqoriroq bo‘lganlar uchun narxni oshiradi.
Avtosug‘urtada bonus-malus ko‘pincha qisqa qilib KBM deb aytiladi. Bu koeffitsiyent polis narxini haydovchining sug‘urta tarixi bilan bog‘laydi. Agar haydovchi bo‘yicha sug‘urta hodisalari bo‘lmasa, hisob-kitob tinchroq ko‘rinadi. Agar uning aybi bilan to‘lovlar bo‘lgan bo‘lsa, keyingi polis qimmatlashishi mumkin.
Amalda bonus-malus bitta savolga javob beradi: nega o‘xshash mashinali ikki haydovchi OSAGO uchun turli narx olishi mumkin. Mashina, hudud va muddat muhim, lekin sug‘urta tarixi ham xatarni o‘zgartiradi.
EUROASIA E-OSAGO ofertasida sug‘urta mukofoti quyidagi formula bilan hisoblanadi:
PR = SS × TB × KT × KBM × KP × KN / 100
Bu formulada KBM — sug‘urta hodisalari bo‘yicha bonus-malus koeffitsiyenti. U bazaviy tarif, hududiy koeffitsiyent yoki foydalanish davri o‘rniga kelmaydi. Ular bilan birga ishlaydi.
Demak, KBM menejer xohishiga qarab beriladigan alohida chegirma emas. U hisob-kitobning bir qismi. Qolgan parametrlar bir xil bo‘lsa, KBM o‘zgarishi yakuniy mukofotni ham o‘zgartiradi.
EUROASIA OSAGO ofertasiga ko‘ra, sug‘urta hodisalari bo‘yicha quyidagi KBM qiymatlari qo‘llanadi:
Bu bir tasdiqlangan sug‘urta hodisasi KBM 1,0 ga nisbatan hisobning shu qismini 30% ga oshirishi mumkinligini anglatadi. Ikki holatda koeffitsiyent 2,0, uch va undan ortiq holatda 3,0 bo‘ladi. Shuning uchun KBMni polis uchun to‘lov qilishdan oldin tekshirish kerak.
Mijoz uchun mashina bilan bog‘liq har qanday muammo emas, sug‘urta tarixiga kiradigan sug‘urta hodisalari muhim.
Agar haydovchi mashinani o‘z hisobidan ta’mirlagan bo‘lsa va sug‘urta bo‘yicha murojaat bo‘lmagan bo‘lsa, bu sug‘urta hodisasi bilan bir xil emas. Agar OSAGO bo‘yicha jabrlanuvchiga to‘lov qilingan bo‘lsa, bu tarix keyingi hisobga ta’sir qilishi mumkin.
Nom ikki qismdan iborat:
EUROASIA OSAGO uchun amalda tasdiqlangan qiymatlar 1,0 / 1,3 / 2,0 / 3,0. Shuning uchun “ehtiyotkor haydash uchun istalgan chegirma” deb va’da berish to‘g‘ri emas. Aniqroq aytganda: yaxshi tarix oshiruvchi KBM olmaslikka yordam beradi, yakuniy narx esa butun formula bo‘yicha hisoblanadi.
Ba’zan haydovchi KBM 1,0 ni ko‘rib, polis albatta arzon bo‘lishi kerak deb o‘ylaydi. Lekin OSAGO faqat bonus-malusga bog‘liq emas.
Sug‘urta mukofotiga quyidagilar ham ta’sir qiladi:
KBM muhim ko‘paytiruvchi, lekin butun hisob emas. Narx o‘zgarsa, bitta koeffitsiyentni emas, to‘liq formulani ko‘rish kerak.
OSAGO sotib olish yoki uzaytirishdan oldin uch narsani tekshirish foydali.
Birinchisi — haydovchi va transport vositasi ma’lumotlari to‘g‘ri kiritilganmi. Xato ma’lumot noto‘g‘ri hisob yoki sug‘urta hodisasida muammo keltirishi mumkin.
Ikkinchisi — qaysi KBM qo‘llangani. Agar sug‘urta hodisalari bo‘lmagan bo‘lsa, mijoz tizim nega aynan shu koeffitsiyentni ko‘rsatayotganini tushunishi kerak.
Uchinchisi — haqiqatan bir xil polislar solishtirilyaptimi. Cheklangan va cheklanmagan polis, boshqa hudud yoki boshqa muddat bir xil KBMda ham boshqa narx berishi mumkin.
Bu atama faqat sug‘urtachilar uchun emas. U OSAGOni uzaytirayotgan, bu yilgi narxni o‘tgan yil bilan solishtirayotgan, polisni onlayn olayotgan yoki YTHdan keyin polis nega qimmatlashganini tushunmoqchi bo‘lgan haydovchilar uchun ham muhim.
Asosiy fikr oddiy: KBM sug‘urta tarixini formula ichidagi raqamga aylantiradi. Haydovchi bo‘yicha qancha ko‘p sug‘urta hodisasi hisobga olinsa, narx shuncha yuqori bo‘lishi mumkin. Tarix qancha tinch bo‘lsa, oshiruvchi koeffitsiyent olish xavfi shuncha past bo‘ladi.
Dilshod OSAGOni uzaytiryapti. Oldingi davrda u bo‘yicha sug‘urta hodisalari qayd etilmagan, shuning uchun hisobda KBM 1,0 qo‘llanadi.
Narx hudud, mashina turi va boshqa koeffitsiyentlarga ham bog‘liq, lekin KBM mukofotni oshirmaydi. Bu tinch sug‘urta tarixi uchun odatiy holat.
Haydovchi aybi bilan YTH bo‘lganidan keyin OSAGO jabrlanuvchiga tovon to‘ladi. Keyingi hisobda tizim KBM 1,3 ni ko‘rsatdi.
Qolgan parametrlar o‘zgarmagan bo‘lsa, bunday KBM mukofotni 1,0 koeffitsiyentga nisbatan oshiradi. Mijoz qaysi hodisa hisobga olinganini tekshirishi kerak.
Bekzod o‘z polisini do‘stining polisi bilan solishtirib, yakuniy narx balandroq bo‘lgani uchun KBM noto‘g‘ri deb o‘yladi.
Tekshiruvda hudud va polis formati boshqa ekani ma’lum bo‘ldi. KBM muhim, lekin narxni faqat boshlang‘ich parametrlar bir xil bo‘lganda solishtirish mumkin.
Bu transport vositasi harakati jarayonida yoki uning ishtirokida odamlar, transport vositalari, yo‘l inshootlari yoki boshqa mol-mulkka zarar yetgan yo‘l hodisasidir.
Bu YTHni YPX xodimlarini chaqirmasdan soddalashtirilgan tartibda rasmiylashtirish usuli bo‘lib, unda haydovchilar hodisa holatlarini sug‘urta uchun o‘zlari qayd etadilar.
KASKO — bu boshqaning mashinasini emas, aynan sizning avtomobilingizni himoya qiladigan sug‘urta. Juda sodda aytganda, bu mashina uchun moliyaviy yostiqcha kabi: avariya bo‘lsa, oyna sinsa, avtoturargohda shikast yetsa, daraxt tushsa yoki hatto mashina o‘g‘irlansa ham, katta xarajatlarning bir qismini sug‘urta kompaniyasi o‘z zimmasiga olishi mumkin. Asosiy g‘oya oddiy: KASKO sizni katta avtomobil xarajatlari bilan yolg‘iz qoldirmaslikka yordam beradi.
Avtofuqarolik javobgarligi — bu yo‘lda sizning aybingiz bilan boshqa odamlarning mashinasi, mol-mulki, sog‘lig‘i yoki hayotiga zarar yetsa, o‘sha zarar uchun sizning javobgarligingizdir. Juda sodda aytganda, bu rulda qilingan xato boshqaning zarariga aylanganda ishlaydigan qoidadir. Asosiy fikr oddiy: bu javobgarlik jabrlanuvchi kompensatsiyasiz qolmasligi, aybdor esa hamma xarajatni yolg‘iz o‘zi ko‘tarmasligi uchun kerak.
Avtokreditda sug‘urta shunchaki mashinaning o‘zi bilan emas, balki mashinani kreditga olish bilan bog‘liq himoyadir. Juda sodda aytganda, bank avtomobil uchun pul beradi va mashina ham, to‘lovlar jarayoni ham himoyalangan bo‘lishini xohlaydi. Shu sabab avtokredit bilan birga ko‘pincha sug‘urta ham bo‘ladi: u mashina bilan jiddiy muammo yuz bersa, ham bank, ham qarz oluvchi uchun xatarni kamaytirishga yordam beradi.
Bu modulli avtosug‘urta mahsuloti bo‘lib, unda avtomobil egasi mashinaning qaysi qismlari va qaysi xatarlarini sug‘urta qilishni o‘zi tanlaydi
Mutaxassislarimiz eng yaxshi sug'urta himoyasini tanlashda yordam beradi
O'zbekcha