Xorijga chiquvchilar sug‘urtasidagi boshqa xizmatlar — asosiy tibbiy xarajatlardan tashqari polisga kiritilishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha yordam turlaridir.
Xorijga chiquvchilar sug‘urtasidagi boshqa xizmatlar — asosiy tibbiy xarajatlardan tashqari sayohat polisiga kiritilishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha yordam turlaridir. Odatda bu xizmatlar chet elda qiyin vaziyatga tushgan odamga yordam beradi: evakuatsiyani tashkil qilish, assistans bilan bog‘lanish, hujjatlar yo‘qolganda yo‘l-yo‘riq berish, uyga qaytishni tashkil qilish yoki shoshilinch maishiy muammoni hal qilish.
Oddiy qilib aytganda:
Demak, boshqa xizmatlarning asosiy ma’nosi shuki: xorijdagi sug‘urta faqat shifokor va klinika haqida emas, balki safar paytidagi turli noqulay vaziyatlarda amaliy yordam haqida ham bo‘lishi mumkin.
“Boshqa xizmatlar” iborasi rasmiy eshitilishi mumkin, lekin ma’nosi oddiy: bu har doim ham polisning asosiy tibbiy qismiga kirmaydigan qo‘shimcha xizmatlardir.
Masalan, turist xorijda kasal bo‘lib qolsa — bu tibbiy qism. Ammo unga klinikaga yetib borish, uyga muddatidan oldin qaytish, pasport yo‘qolganda yordam olish yoki transportirovkani tashkil qilish kerak bo‘lsa, bu qo‘shimcha xizmatlarga kirishi mumkin.
Eng muhimi — bunday xizmatlar polisda yoki sug‘urta qoidalarida aniq ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak. Agar xizmat kiritilmagan bo‘lsa, u mijozga kerak bo‘lgani uchungina sug‘urta uni to‘lashi shart emas.
Aniq ro‘yxat sug‘urta dasturiga bog‘liq. Bir polisda faqat asosiy tibbiy xarajatlar bo‘lishi mumkin, boshqasida esa kengaytirilgan yordam to‘plami bo‘ladi.
Boshqa xizmatlarga quyidagilar kirishi mumkin:
Muhim jihat: bu har bir polis uchun universal ro‘yxat emas. Har doim aniq shartnoma shartlarini ko‘rish kerak.
Tibbiy xarajatlar — davolanish uchun ketadigan pul: shifokor, tahlillar, dorilar, kasalxonaga yotqizish, tez yordam va sog‘liq bilan bevosita bog‘liq boshqa harakatlar.
Boshqa xizmatlar esa ko‘proq vaziyat atrofidagi tashkiliy yoki qo‘shimcha yordamdir. U tibbiy holat bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin, lekin har doim davolanishning o‘zi bo‘lmaydi.
Masalan:
Sodda qilib aytganda, tibbiy qism “qanday davolash kerak?” degan savolga javob beradi, boshqa xizmatlar esa “bu holat atrofidagi ishlarni qanday tashkil qilish kerak?” degan savolni hal qiladi.
Chet elda hatto oddiy muammo ham murakkablashishi mumkin. Odam tilni bilmasligi, mahalliy qoidalarni tushunmasligi, qayerga murojaat qilishni bilmasligi yoki yonida yaqinlari bo‘lmasligi mumkin.
Masalan, boshqa davlatda kasal bo‘lish, pasportni yo‘qotish, avariyaga uchrash, kasalxonaga yotqizilgani sabab reysni o‘tkazib yuborish yoki katta odamga shoshilinch yordam kerak bo‘lib, bola bilan nima qilishni bilmaslik mumkin. Bunday paytda faqat to‘lov emas, to‘g‘ri tashkil qilish ham juda muhim.
Boshqa xizmatlar odamga hammasini yolg‘iz hal qilmaslikka yordam beradi. Assistans yoki sug‘urta harakat tartibini tushuntiradi, aloqa, yo‘naltirish, hujjatlar va kelishuvlarda yordam beradi.
Boshqa xizmatlar faqat ular shartnomada ko‘rsatilgan va polis shartlariga mos keladigan holat bilan bog‘liq bo‘lsa qoplanadi.
Odatda quyidagilar muhim:
Ya’ni foydali va zarur xizmat ham polisga kiritilmagan bo‘lsa yoki mijoz murojaat tartibini buzgan bo‘lsa, qoplanmasligi mumkin.
Hatto kengaytirilgan polis ham safardagi har qanday xarajatni qoplamaydi. Qo‘shimcha xizmatlarda ham cheklovlar bo‘ladi.
Odatda quyidagilar qoplanmaydi:
Oddiy mantiq shunday: boshqa xizmatlar safarda “xohlagan hamma narsa” emas, balki sug‘urta shartnomasi doirasidagi aniq yordam to‘plamidir.
Turli polislarda nom o‘xshash bo‘lishi mumkin, lekin xizmatlar to‘plami farq qiladi. Bir sayohat polisi faqat shoshilinch tibbiy yordamni qoplashi mumkin. Boshqasi esa qo‘shimcha ravishda bagaj, fuqarolik javobgarligi, evakuatsiya, hujjatlar bo‘yicha yordam va boshqa servislarni o‘z ichiga oladi.
Safardan oldin quyidagilarni tekshirish kerak:
Shunda mijoz oldindan qaysi yordamga ishonishi mumkinligini, qaysi yordam esa kiritilmaganini tushunadi.
Agar xorijda qo‘shimcha yordam kerak bo‘ladigan vaziyat yuz bersa, odatda polisdagi raqam orqali darhol assistansga bog‘lanish yaxshiroq.
Odatda tartib shunday:
Bu ayniqsa xizmat qimmat bo‘lsa yoki oldindan kelishish talab qilinsa, ortiqcha xarajat va nizolardan saqlanishga yordam beradi.
Boshqa xizmatlar — sug‘urta polisi bo‘yicha har doim ham davolanishga bevosita tegishli bo‘lmagan qo‘shimcha yordam turlari.
Masalan, transportirovka, hujjatlar bo‘yicha yordam, qarindoshlar bilan aloqa yoki uyga qaytishni tashkil qilish.
Xorijga chiquvchilar — vaqtincha boshqa davlatga ketayotgan odamlar.
Odatda bu turistlar, talabalar, xizmat safariga ketayotgan xodimlar yoki davolanishga borayotgan odamlardir.
Assistans — chet elda mijozga nima qilish, qayerga murojaat qilish va yordamni qanday kelishish kerakligini tushuntiradigan servis xizmati.
Ko‘p hollarda boshqa xizmatlarni aynan assistans tashkil qiladi.
Qoplama hududi — polis amal qiladigan davlat yoki davlatlar ro‘yxati.
Agar hodisa shu hududdan tashqarida yuz bersa, xizmat qoplanmasligi mumkin.
Qoplama limiti — sug‘urta kompaniyasi muayyan xizmat bo‘yicha to‘lashi mumkin bo‘lgan eng yuqori summa.
Agar xarajat limitdan oshsa, farqni mijoz to‘lashi mumkin.
Istisnolar — polis qoplamaydigan vaziyatlar.
Ularni oldindan o‘qish muhim, chunki qo‘shimcha xizmatlarda ham cheklovlar bo‘ladi.
Bu atama chet elga safar uchun sug‘urta rasmiylashtirayotgan har bir odamga foydali.
Ayniqsa quyidagi holatlarda muhim:
Asosiy fikr oddiy: boshqa xizmatlar safarda juda foydali bo‘lishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha servislar, lekin ular faqat polisga kiritilgan bo‘lsa ishlaydi.
Tasavvur qilaylik, Toshkentlik Aziza ikki haftaga Germaniyaga bordi va sayohat sug‘urtasini rasmiylashtirdi. Polisda tibbiy xarajatlardan tashqari boshqa xizmatlar ham ko‘rsatilgan edi: hujjatlar yo‘qolganda yordam, assistans bilan aloqa va ayrim holatlarda uyga qaytishni tashkil qilish.
Safar paytida Aziza pasporti va hujjatlarining bir qismi bor sumkani yo‘qotdi. U qayerga murojaat qilishni va avval qaysi qadamni bajarishni bilmadi. Aziza polisdagi raqam orqali assistansga qo‘ng‘iroq qildi.
Keyin quyidagilar bo‘ladi:
Natija oddiy: boshqa xizmatlar yo‘qolgan hujjatning o‘rnini bosmaydi va hammasini bir zumda hal qilmaydi, lekin chet elda odamga esankirab qolmasdan to‘g‘ri tartibda harakat qilishga yordam beradi.
Toshkentlik Aziza Germaniyaga bordi va sayr vaqtida pasporti hamda hujjatlari bor sumkasini yo‘qotdi. Uning sayohat polisida boshqa xizmatlar, jumladan assistans orqali axborot yordami ko‘rsatilgan edi.
Aziza assistansga qo‘ng‘iroq qildi va unga qayerga murojaat qilish hamda qanday hujjatlar tayyorlash kerakligini tushuntirishdi. Bu yordam pasportning o‘rnini bosmadi, lekin xorijda to‘g‘ri tartibni tez tushunishga yordam berdi.
Samarqandlik Dilshod Turkiya safarida kasal bo‘lib, bir necha kun klinikada davolandi. Shifokor выпискадан кейин унга режадан олдин уйга қайтишни тавсия қилди.
Sug‘urta kompaniyasi uyga qaytishni tashkil qilish uning polisi bo‘yicha boshqa xizmatlar ro‘yxatiga kiradimi, tekshirdi. Agar bunday xizmat kiritilgan va assistans orqali kelishilgan bo‘lsa, xarajatlar limit doirasida qoplanishi mumkin edi.
Andijonlik Bekzod faqat asosiy tibbiy xarajatlar bilan eng oddiy sayohat polisini tanladi. Safar vaqtida mahalliy xizmatga murojaat qilishda unga tarjimon yordami kerak bo‘ldi, lekin bunday xizmat shartnomada yo‘q edi.
Tarjimon yordami uning polisiga kiritilmagani uchun sug‘urta bu xarajatni qoplay olmadi. Shundan keyin Bekzod safardan oldin faqat sug‘urta narxiga emas, qo‘shimcha xizmatlar ro‘yxatiga ham qarash kerakligini tushundi.
Bu transport vositasidan foydalanishda boshqa odamlarga, ularning mol-mulkiga, sog‘lig‘iga yoki hayotiga yetkazilgan zararni qoplash majburiyatidir.
Bu transport vositasi harakati jarayonida yoki uning ishtirokida odamlar, transport vositalari, yo‘l inshootlari yoki boshqa mol-mulkka zarar yetgan yo‘l hodisasidir.
KASKO — bu boshqaning mashinasini emas, aynan sizning avtomobilingizni himoya qiladigan sug‘urta. Juda sodda aytganda, bu mashina uchun moliyaviy yostiqcha kabi: avariya bo‘lsa, oyna sinsa, avtoturargohda shikast yetsa, daraxt tushsa yoki hatto mashina o‘g‘irlansa ham, katta xarajatlarning bir qismini sug‘urta kompaniyasi o‘z zimmasiga olishi mumkin. Asosiy g‘oya oddiy: KASKO sizni katta avtomobil xarajatlari bilan yolg‘iz qoldirmaslikka yordam beradi.
Avtofuqarolik javobgarligi — bu yo‘lda sizning aybingiz bilan boshqa odamlarning mashinasi, mol-mulki, sog‘lig‘i yoki hayotiga zarar yetsa, o‘sha zarar uchun sizning javobgarligingizdir. Juda sodda aytganda, bu rulda qilingan xato boshqaning zarariga aylanganda ishlaydigan qoidadir. Asosiy fikr oddiy: bu javobgarlik jabrlanuvchi kompensatsiyasiz qolmasligi, aybdor esa hamma xarajatni yolg‘iz o‘zi ko‘tarmasligi uchun kerak.
Avtokreditda sug‘urta shunchaki mashinaning o‘zi bilan emas, balki mashinani kreditga olish bilan bog‘liq himoyadir. Juda sodda aytganda, bank avtomobil uchun pul beradi va mashina ham, to‘lovlar jarayoni ham himoyalangan bo‘lishini xohlaydi. Shu sabab avtokredit bilan birga ko‘pincha sug‘urta ham bo‘ladi: u mashina bilan jiddiy muammo yuz bersa, ham bank, ham qarz oluvchi uchun xatarni kamaytirishga yordam beradi.
Bu YTHni YPX xodimlarini chaqirmasdan soddalashtirilgan tartibda rasmiylashtirish usuli bo‘lib, unda haydovchilar hodisa holatlarini sug‘urta uchun o‘zlari qayd etadilar.
Mutaxassislarimiz eng yaxshi sug'urta himoyasini tanlashda yordam beradi
O'zbekcha