Belgilangan yo‘nalish va klasslarda sug‘urta faoliyatini yuritish uchun rasmiy ruxsat.
Sug‘urta kompaniyasini tanlayapsiz va u litsenziya asosida ishlashini ko‘rdingiz. Bu muhim tekshiruv, ammo har qanday xavf avtomatik ravishda qoplanadi degani emas. Litsenziya nimani tasdiqlashi va uning vazifasi qayerda tugashini ko‘rib chiqamiz.
Eng sodda qilib aytganda:
Sug‘urta faoliyatini amalga oshirish litsenziyasi — sug‘urta bozorida belgilangan doirada ishlash uchun beriladigan rasmiy ruxsat. O‘zbekistonda sug‘urtalovchi, qayta sug‘urtalovchi va sug‘urta brokerlari vakolatli davlat organi bergan litsenziya asosida faoliyat yuritadi.
Sug‘urtalovchi litsenziyasida faoliyat yo‘nalishi ko‘rsatiladi: hayotni sug‘urta qilish, umumiy sug‘urta yoki faqat qayta sug‘urta. Unda kompaniya ishlashi mumkin bo‘lgan klasslar ham sanaladi. Shuning uchun «litsenziyasi bormi?» degan savoldan keyin «u menga kerakli sug‘urta turini qamrab oladimi?» deb ham so‘rash kerak.
Litsenziya kompaniyaning ishlash huquqini tasdiqlaydi, ammo polis o‘rnini bosmaydi. U har qanday hodisani sug‘urta hodisasiga aylantirmaydi, istisnolarni va limitlarni bekor qilmaydi. Bu ma'lumotlar sug‘urta polisi tavsifi, sug‘urta qoidalari va shartnomada bo‘ladi.
Demak, tekshiruv ikki qismdan iborat: avval sug‘urtalovchining kerakli klass bo‘yicha litsenziyasini tekshirasiz, keyin tanlangan dastur shartlarini o‘qiysiz. EUROASIA Insurance taklif qiladigan sug‘urta mahsulotlari katalogda jamlangan.
Litsenziyaning amal qilishi to‘xtatilsa, sug‘urtalovchining yangi faoliyati cheklanadi: u yangi shartnoma tuza olmaydi yoki mavjudini uzaytira olmaydi. Avval tuzilgan shartnomalar bo‘yicha majburiyatlar esa yo‘qolib qolmaydi va belgilangan tartibda bajarilishi kerak. Shu sabab eski nusxaga emas, litsenziyaning joriy holatiga qarash muhim.
Faqat reklamaga ishonish. Logotip, peshlavha yoki hujjat rasmi rasmiy reyestrdagi tekshiruv o‘rnini bosmaydi.
Ro‘yxatdan o‘tish va litsenziyani adashtirish. Davlat ro‘yxati yuridik shaxs mavjudligini, litsenziya esa tartibga solinadigan sug‘urta faoliyatini yuritish huquqini tasdiqlaydi.
Barcha klasslarga ruxsat bor deb o‘ylash. Litsenziya muayyan yo‘nalish va klasslarni qamrab olishi mumkin; mahsulotni shu doira bilan solishtirish kerak.
Litsenziyani to‘lov kafolati deb bilish. Hodisa bo‘yicha qaror shartnoma shartlari, mukofot holati, ma'lum qilingan vaziyat va hujjatlarga bog‘liq.
Litsenziyani jismoniy shaxs, korxona, naf oluvchi va vositachi orqali polis olayotgan har bir kishi tekshirishi kerak. Umumiy tushuncha uchun O‘zbekistonda sug‘urta qanday ishlashi haqidagi maqolani ham o‘qing.
Nodira uyini sug‘urtalamoqchi. U sug‘urtalovchini rasmiy reyestrdan topib, litsenziyada kerakli klass borligini tekshiradi. Keyin shartnomadagi hodisalar, istisnolar va xabar berish tartibini o‘qiydi. Litsenziya kompaniya ishlashga haqli ekanini, shartnoma esa Nodiraning polisi nimalarni himoya qilishini ko‘rsatadi.
Toshkentlik Nodira uy sug‘urtasini tanlayotganda xariddan oldin sug‘urtalovchini rasmiy reyestrdan tekshirdi.
Kompaniyaning litsenziyasi amal qilardi va kerakli klassni qamrab olardi. Shartnomada ko‘rsatilgan hodisa yuz bergach, Nodira belgilangan tartibda murojaat qildi va holat polis shartlari bo‘yicha ko‘rib chiqildi.
Samarqandlik Aziz sug‘urtalovchining litsenziyasi amal qilishini ko‘rib, polis avtomobildagi har qanday nosozlikni qoplaydi deb o‘yladi.
Litsenziya kompaniyaning ishlash huquqini tasdiqlardi, ammo bu nosozlik shartnomadagi xavflarga kirmas edi. Qoplama doirasini xariddan oldin alohida tekshirish kerak.
Andijonlik Bekzod noma'lum vositachidan taklif oldi, lekin unga faqat reklama bukleti ko‘rsatildi.
Bekzod sug‘urtalovchining yuridik nomini bilib, litsenziyasi, holati va kerakli klassini rasmiy reyestrdan tekshirmaguncha to‘lov qilmadi.
Bu transport vositasi harakati jarayonida yoki uning ishtirokida odamlar, transport vositalari, yo‘l inshootlari yoki boshqa mol-mulkka zarar yetgan yo‘l hodisasidir.
Bu YTHni YPX xodimlarini chaqirmasdan soddalashtirilgan tartibda rasmiylashtirish usuli bo‘lib, unda haydovchilar hodisa holatlarini sug‘urta uchun o‘zlari qayd etadilar.
KASKO — bu boshqaning mashinasini emas, aynan sizning avtomobilingizni himoya qiladigan sug‘urta. Juda sodda aytganda, bu mashina uchun moliyaviy yostiqcha kabi: avariya bo‘lsa, oyna sinsa, avtoturargohda shikast yetsa, daraxt tushsa yoki hatto mashina o‘g‘irlansa ham, katta xarajatlarning bir qismini sug‘urta kompaniyasi o‘z zimmasiga olishi mumkin. Asosiy g‘oya oddiy: KASKO sizni katta avtomobil xarajatlari bilan yolg‘iz qoldirmaslikka yordam beradi.
Avtofuqarolik javobgarligi — bu yo‘lda sizning aybingiz bilan boshqa odamlarning mashinasi, mol-mulki, sog‘lig‘i yoki hayotiga zarar yetsa, o‘sha zarar uchun sizning javobgarligingizdir. Juda sodda aytganda, bu rulda qilingan xato boshqaning zarariga aylanganda ishlaydigan qoidadir. Asosiy fikr oddiy: bu javobgarlik jabrlanuvchi kompensatsiyasiz qolmasligi, aybdor esa hamma xarajatni yolg‘iz o‘zi ko‘tarmasligi uchun kerak.
Avtokreditda sug‘urta shunchaki mashinaning o‘zi bilan emas, balki mashinani kreditga olish bilan bog‘liq himoyadir. Juda sodda aytganda, bank avtomobil uchun pul beradi va mashina ham, to‘lovlar jarayoni ham himoyalangan bo‘lishini xohlaydi. Shu sabab avtokredit bilan birga ko‘pincha sug‘urta ham bo‘ladi: u mashina bilan jiddiy muammo yuz bersa, ham bank, ham qarz oluvchi uchun xatarni kamaytirishga yordam beradi.
Bu modulli avtosug‘urta mahsuloti bo‘lib, unda avtomobil egasi mashinaning qaysi qismlari va qaysi xatarlarini sug‘urta qilishni o‘zi tanlaydi
Mutaxassislarimiz eng yaxshi sug'urta himoyasini tanlashda yordam beradi
O'zbekcha