Inspeksiya qiluvchi organ javobgarligini sug‘urtalash

Ko‘p beriladigan savollar

• Ushbu shartnoma bo‘yicha javobgarlikni kim sug‘urtalashi mumkin?

  Sug‘urta qildiruvchi sifatida inspeksiyani Xalqaro savdo palatasi bilan kelishilgan xalqaro qabul qilingan protseduralarga, eksportyorning sifat kafolati standartlariga, GATT/JST ning yuklashdan oldingi inspeksiya bo‘yicha Bitimiga va Xalqaro inspeksiya agentliklari federatsiyasi qoidalariga muvofiq amalga oshiradigan hamda «O‘zstandart» agentligida akkreditatsiyadan o‘tgan konsalting firmasi ishtirok etadi.

• Javobgarlik kim oldida sug‘urtalangan?

  Mijoz — sug‘urta qildiruvchi bilan tovar va xizmatlarni yuklashdan oldingi va tushirish inspeksiyasi xizmatlarini ko‘rsatish to‘g‘risida shartnoma tuzgan yuridik shaxs oldida. Davlat organlari oldidagi javobgarlik shartnoma bilan qoplanmaydi.

• Shartnoma qanday faoliyatni qoplaydi?

  O‘zbekiston davlat standartlari «Inspeksiyani amalga oshiruvchi turli tipdagi organlar ishining umumiy mezonlari» (ISO/IEC 17020:2009), «O‘zstandart» agentligidagi akkreditatsiya guvohnomasi, O‘zbekiston Respublikasining boshqa normativ-huquqiy hujjatlari, shuningdek Xalqaro savdo palatasi protseduralari, eksportyorning sifat kafolati standartlari, GATT/JST ning yuklashdan oldingi inspeksiya bo‘yicha Bitimi va Xalqaro inspeksiya agentliklari federatsiyasi qoidalariga qat’iy muvofiq ko‘rsatilgan tovar va xizmatlarni yuklashdan oldingi va tushirish inspeksiyasi xizmatlari.

• Hodisa qachon sug‘urta hodisasi deb tan olinadi?

  Sud qarori yoki UNCITRAL protsedura qoidalari bo‘yicha xalqaro arbitraj qarori bilan sug‘urta qildiruvchining mijoz oldida inspeksiya xizmatlarini sifatsiz ko‘rsatgani uchun kasbiy javobgarligi yuzaga kelgani tasdiqlangan, javobgarlik sug‘urta davrida yuzaga kelgan va hodisa istisnolarga kirmagan taqdirda. Xizmatlarni sifatsiz ko‘rsatish — bu natijasida mijozga moliyaviy zarar yetkazilgan inspeksiya xizmatlarini ko‘rsatishdir.

• Qanday hollar qoplanmaydi?

  Sug‘urta qildiruvchining yoki qoplamadan manfaatdor shaxslarning qasddan qilgan firibgarlik harakatlari, jinoyat sodir etishga urinish yoki uni sodir etish; inspeksiya xizmatini ko‘rsatmaslik yoki uni ko‘rsatishning belgilangan muddatlarini buzish; akkreditatsiyasiz, shu jumladan muddati o‘tgan, to‘xtatib qo‘yilgan yoki bekor qilingan akkreditatsiya bilan xizmat ko‘rsatish; elektron hujjat aylanishi va elektron imzo to‘g‘risidagi qonunchilikka rioya qilmasdan onlayn konsultatsiyalar berish; ma’naviy zarar; mijozlardan olingan hujjat va ma’lumotlarning shikastlanishi yoki yo‘qolishi; davlat organlari oldidagi javobgarlik; shartsiz franshiza; sug‘urta hodisasi oqibatida hokimiyat organlari tomonidan qo‘llanilgan ma’muriy jazolar. To‘liq ro‘yxat shartnoma va qonunchilik bilan belgilanadi.

• Polis qancha turadi va franshiza bormi?

  Sug‘urta summasi, sug‘urta mukofoti va shartsiz franshiza foizi unifikatsiya qilinmagan va har bir shartnoma bo‘yicha yakka tartibda belgilanadi. Shartsiz franshiza nazarda tutilgan: har bir hodisa bo‘yicha zararning tegishli qismini sug‘urta qildiruvchi o‘zi qoplaydi. Mukofot shartnoma imzolangandan keyin besh bank kuni ichida bir yo‘la to‘lanadi, o‘n besh bank kunidan ortiq kechiktirilganda esa sug‘urtalovchi shartnomani bir tomonlama bekor qilishga haqli.

• Sug‘urta hodisasi yuz berganda nima qilish kerak?

  Sug‘urtalovchini darhol, lekin qirq sakkiz soatdan kechiktirmay og‘zaki xabardor qiling va besh bank kuni ichida yozma ariza yuboring. Qoplama to‘g‘risidagi ariza, inspeksiya xizmatlarini ko‘rsatish shartnomasi, akkreditatsiya to‘g‘risidagi hujjat, mijozning da’vosi yoki talabi, sud yoki UNCITRAL arbitraji qarori, zarar miqdori to‘g‘risidagi hujjatlar va bajarilgan ishlar dalolatnomasi yoki ekspertiza dalolatnomasi talab qilinadi. Hujjatlar asl nusxada taqdim etiladi va nusxa olingandan keyin qaytariladi; litsenziyalangan baholovchini jalb qilish talab etilmaydi.

• Qaror qancha muddatda qabul qilinadi va qoplama qachon to‘lanadi?

  Rad etish to‘g‘risidagi qaror to‘liq hujjatlar to‘plami bilan murojaat qilingan kundan boshlab o‘n besh kalendar kunidan kechiktirmay, asoslantirilgan holda ma’lum qilinadi. Qoplama sug‘urta hodisasi to‘g‘risidagi dalolatnoma imzolangan kundan boshlab o‘n besh kalendar kuni ichida, shartsiz franshiza chegirilgan holda va sug‘urta summasi doirasida to‘lanadi. Qoplama uchun shartnoma tugagan sanadan boshlab uch yil ichida murojaat qilish mumkin, agar hodisa u amal qilgan davrda yuz bergan bo‘lsa. Hodisa yuzasidan tergov yoki sud tekshiruvi boshlangan bo‘lsa, ko‘rib chiqish u tugaguniga qadar kechiktiriladi.