Biznes va xalqaro tashuvlar uchun
Avtomobil, temir yo‘l, havo yoki dengiz orqali tashilayotgan yukni himoya qiling. Shartlar yuk qiymati, yo‘nalish, transport turi va tanlangan qoplamaga qarab hisoblanadi.
Sug‘urtani ichki yoki xalqaro yo‘nalish, bitta jo‘natma yoki muntazam yuk partiyalari uchun rasmiylashtirish mumkin.
O‘zbekiston bo‘ylab va xalqaro yo‘nalishlarda yuk avtomobillarida tashiladigan yuklarni sug‘urtalash.
Vagon va konteynerlardagi yuk partiyalari, shu jumladan kelishilgan qayta yuklashlar uchun qoplama.
Qimmat va tez yetkazilishi kerak bo‘lgan yuklarni kelishilgan havo yo‘nalishida himoya qilish.
Umumiy avariya va qutqaruv xarajatlarini hisobga olgan holda dengiz orqali tashiladigan yuklarni sug‘urtalash.
Shartlar individual hisoblanadi
Eng keng qoplamadan kelishilgan yirik transport hodisalari ro‘yxati bo‘yicha himoyagacha.
Eng keng qoplama: shartnoma istisnolaridan tashqari har qanday sababga ko‘ra yukning nobud bo‘lishi, yo‘qolishi yoki shikastlanishi.
Yong‘in, portlash, halokat, to‘qnashuv, tabiiy hodisalar, suv kirishi va shartnomadagi boshqa risklar bo‘yicha qoplama.
Yirik hodisalar uchun torroq variant. Kelishilgan transport hodisalari ro‘yxatidan himoya kerak bo‘lgan biznes uchun.
Yuk sug‘urtasi kelishilgan yo‘nalishda amal qiladi. Muntazam jo‘natmalar uchun bosh shartnoma tuzib, har bir partiyani deklaratsiyada ko‘rsatish mumkin.
Yo‘nalish yoki yetkazish punkti o‘zgargani ma’lum bo‘lgach, bu haqda 5 kun ichida sug‘urtalovchiga yozma xabar berish kerak.
Sug‘urta mukofoti to‘langach va tashuvchi yukni jo‘natish punktida qabul qilgach qoplama boshlanadi.
Himoya kelishilgan avtomobil, temir yo‘l, havo yoki dengiz yo‘nalishida amal qiladi.
Qoplama yo‘nalishda ko‘zda tutilgan qayta yuklash, topshirish va oraliq saqlashni qamrab olishi mumkin.
Sug‘urtalovchining partiya bo‘yicha javobgarligi yuk manzilga yetkazilganda tugaydi.
Himoyaning yakuniy hajmi tanlangan qoplama varianti, deklaratsiyadagi ma’lumotlar va aniq tashuv shartlariga bog‘liq.
tanlangan qoplama doirasida yukning nobud bo‘lishi, yo‘qolishi, kamomadi yoki shikastlanishi
dengiz tashuvida umumiy avariya bo‘yicha zararlar, xarajatlar va badallar
yukni qutqarish va zararni kamaytirish uchun oqilona xarajatlar
zarar miqdorini aniqlash va shikastlangan yukni tiklash xarajatlari
yukni ishonchli qadoqlash va tashishga tayyorlash
qiymat, xususiyatlar, yo‘nalish va tashuvchi haqida to‘g‘ri ma’lumot berish
tabiiy kamayish, kechikish va butun plombalardagi kamomad shartlari
harbiy risklar, ish tashlashlar, tartibsizliklar va terrorizm bo‘yicha istisnolar
Risklar, istisnolar, limitlar va franshizaning to‘liq ro‘yxati individual sug‘urta hujjatlarida belgilanadi.
Barcha tashuvlar uchun yagona tarif yo‘q. Taklif tayyorlash uchun yuk va yo‘nalish parametrlari kerak.
Nomi, miqdori, og‘irligi, partiya qiymati va sug‘urta summasi.
Qadoq turi, mo‘rtlik, harorat rejimi va yukning boshqa xususiyatlari.
Jo‘natish va yetkazish punktlari, tranzit davlatlari, qayta yuklash va saqlash.
Tashish usuli, tashuvchi, transport vositasi va tashish hujjatlari haqidagi ma’lumotlar.
Tanlangan risklar, istisnolar, limitlar va shartsiz franshiza miqdori.
Bitta tashuv yoki bosh shartnoma va deklaratsiyalar asosidagi muntazam partiyalar.
Ariza qoldiring va tashuv haqidagi asosiy ma’lumotlarni yuboring. Qolganini birga aniqlashtiramiz.
Shaklni to‘ldiring. Mutaxassis vazifani va qulay aloqa usulini aniqlashtiradi.
Yuk, qiymat, qadoq, yo‘nalish, transport va tashuvchi haqidagi ma’lumotlar kerak bo‘ladi.
Qoplama varianti, sug‘urta summasi, franshiza, tarif va partiyalarni rasmiylashtirish tartibini kelishamiz.
Bu yuk egasi yoki shartnomada ko‘rsatilgan boshqa shaxsning mulkiy manfaatlarini tashish vaqtida himoya qiladi. Tanlangan shartlarga qarab qoplama yukning nobud bo‘lishi, yo‘qolishi, kamomadi yoki shikastlanishi va kelishilgan xarajatlarni o‘z ichiga olishi mumkin.
Shartnoma avtomobil, temir yo‘l, havo va dengiz tashuvlarini nazarda tutadi. Qayta yuklash va oraliq saqlash bilan kombinatsiyalangan yo‘nalishni ham kelishish mumkin.
Arizada yuk nomi, qadoq, miqdor, og‘irlik, qiymat va alohida xususiyatlar ko‘rsatiladi. Sug‘urta imkoniyati va shartlar aniq yuk, yo‘nalish va tashish usuliga bog‘liq.
Barcha risklar — shartnoma istisnolari bilan eng keng variant. Xususiy avariya uchun javobgarlik belgilangan hodisalar ro‘yxatini qoplaydi. Shikastlanish uchun javobgarliksiz, halokat holatlaridan tashqari variant yirik transport hodisalarining torroq ro‘yxatiga mo‘ljallangan.
Ha. Bosh shartnoma amal qilish davrida muntazam tashuvlarni qamrab olishi mumkin. Har bir partiya ariza yoki sug‘urta deklaratsiyasida ko‘rsatiladi, shartlar esa polisda tasdiqlanadi.
Shartnoma talablari bajarilib, mukofot to‘langach, javobgarlik tashuvchi yukni jo‘natish punktida qabul qilgan paytdan boshlanadi. U kelishilgan yo‘nalishda amal qiladi va manzilga yetkazilganda tugaydi.
Narx yuk turi va qiymati, qadoq, yo‘nalish, tashish usuli, tashuvchi, tanlangan qoplama, franshiza va boshqa shartlarga bog‘liq. Shu sababli tarif individual hisoblanadi.
Sug‘urta qildiruvchi va naf oluvchi, yuk, qadoq, miqdor, og‘irlik, qiymat va sug‘urta summasi, tashuvchi, jo‘natuvchi va oluvchi, jo‘natish va yetkazish punktlari, qayta yuklash hamda tashish hujjatlari haqidagi ma’lumotlar kerak.
Istisnolar qatoriga yetarli bo‘lmagan qadoq, tabiiy kamayish yoki eskirish, yetkazish kechikishi, butun plombalardagi kamomad, transportning oldindan ma’lum yaroqsizligi, harbiy va yadroviy risklar, ish tashlashlar, tartibsizliklar va terrorizm kiradi. Aniq ro‘yxat individual shartlarga bog‘liq.
Yo‘nalish yoki yetkazish punkti o‘zgargani ma’lum bo‘lgach, 5 kun ichida sug‘urtalovchiga yozma xabar bering. Majburiy kechikish, yukni tushirish, qayta jo‘natish yoki topshirish haqida 10 kalendar kun ichida xabar berish kerak.
Yukni qutqarish va zararni kamaytirish uchun oqilona choralar ko‘ring, 72 soatdan kechiktirmay sug‘urtalovchini xabardor qiling va 5 ish kuni ichida yozma ariza yuboring. Vakolatli organlarga ham murojaat qilib, tasdiqlovchi hujjatlarni to‘plash kerak.
Standart shartnomada yozma arizadan keyin 15 kun ichida qaror qabul qilish ko‘zda tutilgan. Hodisa sug‘urta hodisasi deb topilsa, to‘lov sug‘urta dalolatnomasi imzolangandan keyin 15 kun ichida amalga oshiriladi. Individual hujjatlar tartib va muddatlarni aniqlashtirishi mumkin.
Yuk va yo‘nalish haqida aytib bering — mutaxassis mos shartlarni tanlashga yordam beradi.
O'zbekcha