Mulk qiymatini aniqlab, hisob-kitobini asoslaydigan mutaxassis. Mashina shikastlanganda baholash ta'mir xarajatini hisoblashga yordam beradi, lekin sug'urtalovchining to'lov haqidagi qarori o'rnini bosmaydi.
Mashina shikastlanganda ta'mir qancha turishini tashqi ko'rinishidan bilish qiyin: botiq joy ortida mahkamlash qismlari ham singan bo'lishi mumkin. Baholovchi mulkning yoki uni tiklashning qiymatini asoslab beradi. Buning uchun u mulkni, hujjatlarni va hisob-kitobga kerakli ma'lumotlarni o'rganadi.
O'zbekistonda baholovchi malaka sertifikatiga ega mutaxassis bo'lib, baholash ishlarini baholovchi tashkilot orqali bajaradi. Xulosalar baholash to'g'risidagi hisobotda qayd etiladi. Bu kasb faqat mashinalar bilan cheklanmaydi: ko'chmas mulk, uskunalar va boshqa mol-mulk ham baholanadi.
Sodda qilib aytganda:
Ta'mirni baholashda mutaxassis shikastlarni, zarur ishlarni va ehtiyot qismlar narxini o'rganadi. Hisob-kitob uchun mashina va uning holati haqidagi ma'lumotlar kerak. Baholash to'g'risidagi hisobot yakuniy summani shu ma'lumotlar bilan asoslaydi: unga qaysi xarajatlar kiritilgani tushunarli bo'lishi kerak.
Topshiriqning maqsadi ham ahamiyatli. Mashinaning hodisadan oldingi qiymatini aniqlash va ta'mir xarajatini hisoblash ikki xil vazifa. Baholashni buyurtma qilishdan oldin murojaatingizni ko'rib chiqish uchun qanday natija kerakligini aniqlang.
Baholovchi qiymatni asoslaydi. Sug'urtalovchi esa hodisa sug'urta bilan qoplanganini tekshirib, polis shartlariga muvofiq sug'urta to'lovini belgilaydi. Shu sababli hisobotdagi summa aynan shuncha pul to'lanishini kafolatlamaydi.
Adjaster sug'urta hodisasi va zararni o'rganadigan mutaxassis bo'lib, hodisa tafsilotlari, hujjatlar va hisob-kitoblarni kengroq ko'rib chiqadi. Vazifalar bir-biriga yaqin bo'lishi mumkin, ammo baholovchining baholash topshirig'i qiymatga qaratilgan. Avtoservis smetasida esa taklif qilinayotgan ta'mir ishlari yoziladi; sizning holatingizda qanday hujjat kerakligini sug'urtalovchidan so'rang.
KASKO — mashinani ixtiyoriy sug'urtalash bo'yicha baholash va tovon to'lash tartibi shartnoma shartlariga bog'liq. Avval sug'urtalovchi bilan bog'lanib, quyidagilarni aniqlang:
Ta'mir boshlanishidan oldin ko'rikni kelishib oling: qismlar almashtirilgach, dastlabki shikastlar hajmini isbotlash qiyinlashadi. Ta'mir haqini va baholovchi xarajatini qoplash alohida masalalar. Birining qoplanishi ikkinchisi ham avtomatik qoplanishini anglatmaydi.
Mashina tavsifini, baholash maqsadi va sanasini, dastlabki ma'lumotlarni hamda summa qanday asoslanganini tekshiring. Shikastlar ro'yxatini suratlar va ko'rik natijalari bilan solishtiring. Hisobda mashinaning jihozlanishi noto'g'ri ko'rsatilgan yoki shikastlangan qism tushib qolgan bo'lsa, aynan shu farqni baholovchi tashkilotga va sug'urtalovchiga ko'rsating.
Faqat kattaroq summa olish uchun qayta baholashga buyurtma bermang. Avval hisoblar nega farq qilganini va bu farqni qanday tekshirish mumkinligini aniqlang. Yangi hisobotning o'zi polis shartlarini o'zgartirmaydi va to'lov qayta ko'rib chiqilishini kafolatlamaydi.
Baholovchining vazifasini tushunish shikastdan keyin hujjat yig'ayotgan yoki hisobni tekshirayotgan mashina egasiga foydali. Masalan, baholash qanotni tiklash qiymatini asoslaydi, sug'urtalovchi esa hodisa qoplanganini alohida tekshiradi. Shunda qaysi savolga baholash javob berishi, qaysi biri polisni tekshirishga bog'liqligi ko'rinadi.
Mashina to'qnashuvsiz, do'l yoki boshqa hodisa tufayli shikastlangan bo'lsa, murojaat tartibi yo'l-transport hodisasi bo'lmasdan KASKO to'lovini olish yo'riqnomasida tushuntirilgan. Quyidagi misollar to'qima: summalar tarif yoki to'lov va'dasi emas, tartibni tushuntirish uchun keltirilgan.
Toshkentlik Nodiraning mashinasi to'qnashuvga uchrab, qanoti shikastlandi. Baholash tiklash xarajati 6 000 000 so'm ekanini tasdiqladi.
Bu to'qima misolda to'qnashuv KASKO bilan qoplangan, sug'urtalovchi hodisani va hisobni qabul qilgan. Misoldagi shartlar bo'yicha tovon 6 000 000 so'm bo'ldi; hisobotning o'zi qoplamani tekshirish o'rnini bosmadi.
Samarqandlik Azizga ta'mir uchun 5 000 000 so'm hisoblandi. U baholovchiga alohida 400 000 so'm to'ladi.
Misolda sug'urtalovchi qoplangan ta'mir uchun 5 000 000 so'm to'ladi. Tanlangan dastur baholovchi xarajatini qoplamagani uchun 400 000 so'm Azizning zimmasida qoldi.
Andijonlik Bekzod mashinasini shikastladi. Baholovchi ta'mirni 4 000 000 so'mga baholadi, lekin Bekzodda bunday shikastni qoplaydigan sug'urta yo'q edi.
Hisobot ta'mir qiymatini tushunishga yordam berdi, ammo sug'urta to'lovini olish huquqini yaratmadi. Bu misolda Bekzod ta'mir haqini o'zi to'ladi.
Bu transport vositasi harakati jarayonida yoki uning ishtirokida odamlar, transport vositalari, yo‘l inshootlari yoki boshqa mol-mulkka zarar yetgan yo‘l hodisasidir.
Bu YTHni YPX xodimlarini chaqirmasdan soddalashtirilgan tartibda rasmiylashtirish usuli bo‘lib, unda haydovchilar hodisa holatlarini sug‘urta uchun o‘zlari qayd etadilar.
KASKO — bu boshqaning mashinasini emas, aynan sizning avtomobilingizni himoya qiladigan sug‘urta. Juda sodda aytganda, bu mashina uchun moliyaviy yostiqcha kabi: avariya bo‘lsa, oyna sinsa, avtoturargohda shikast yetsa, daraxt tushsa yoki hatto mashina o‘g‘irlansa ham, katta xarajatlarning bir qismini sug‘urta kompaniyasi o‘z zimmasiga olishi mumkin. Asosiy g‘oya oddiy: KASKO sizni katta avtomobil xarajatlari bilan yolg‘iz qoldirmaslikka yordam beradi.
Avtofuqarolik javobgarligi — transport vositasidan foydalanishda boshqa odamlarga yoki ularning mol-mulkiga yetkazilgan zararni qoplash majburiyati. Zarar uchun kim javobgar bo‘lishi qonun va hodisa holatlariga ko‘ra belgilanadi.
Avtokreditda sug‘urta shunchaki mashinaning o‘zi bilan emas, balki mashinani kreditga olish bilan bog‘liq himoyadir. Juda sodda aytganda, bank avtomobil uchun pul beradi va mashina ham, to‘lovlar jarayoni ham himoyalangan bo‘lishini xohlaydi. Shu sabab avtokredit bilan birga ko‘pincha sug‘urta ham bo‘ladi: u mashina bilan jiddiy muammo yuz bersa, ham bank, ham qarz oluvchi uchun xatarni kamaytirishga yordam beradi.
Bu modulli avtosug‘urta mahsuloti bo‘lib, unda avtomobil egasi mashinaning qaysi qismlari va qaysi xatarlarini sug‘urta qilishni o‘zi tanlaydi
Mutaxassislarimiz eng yaxshi sug'urta himoyasini tanlashda yordam beradi
O'zbekcha