Tanlangan davrda sug'urta hisobining har bir birligiga nechta zarar holati to'g'ri kelishini ko'rsatadigan ko'rsatkich. U tovon miqdorini yoki bir haydovchining avariyaga uchrash ehtimolini bildirmaydi.
Ikki guruh mashinaning bir yillik ta'mir xarajati teng bo'lishi mumkin. Lekin bir guruhda ko'p mayda shikast, ikkinchisida esa bitta katta zarar yuz bergan bo'ladi. Sug'urtalovchilar zarar qanchalik tez-tez yuz berishini va uning miqdorini alohida baholaydi.
Zarar yuz berish chastotasi tanlangan davrda sug'urta hisobining har bir birligiga nechta zarar holati to'g'ri kelishini ko'rsatadi. Avtosug'urtada bu birlik to'liq bir yilga sug'urtalangan mashina bo'lishi mumkin.
Sodda qilib aytganda:
O'quv misolida 100 ta mashina yil davomida to'liq sug'urtalangan. Shu davrda 10 ta alohida sug'urta hodisasi hisobga olingan. Chastota 10 / 100 = 0,1 ta holatni, ya'ni bir yilga sug'urtalangan 100 ta mashinaga 10 ta holatni tashkil etadi. Bu to'qima raqamlar, EUROASIA yoki O'zbekiston bozori statistikasi emas.
Kuzatuv muddatlari taqqoslashga mos bo'lishi kerak. Faqat yarim yilga sug'urtalangan mashinalarni butun yil himoyada bo'lgan mashinalar bilan bir xil hisoblash to'g'ri emas. Sug'urtaning amaldagi davomiyligi hisobga olinadi. Avtomobil-yil — bitta mashinaning bir yil davomida sug'urta himoyasida bo'lishini bildiradigan hisob birligi.
Misoldagi 10 ta holat albatta 10 nafar haydovchida yuz bergan degani emas: bitta mashina bir necha marta shikastlanishi mumkin. Shuning uchun zarar chastotasi va kamida bir marta zarar ko'rgan mashinalar ulushi boshqa-boshqa ko'rsatkichlar.
Guruhning o'rtacha ko'rsatkichi aynan bir haydovchi albatta avariyaga uchrashini anglatmaydi. O'tgan kuzatuvlar xavfni baholashga yordam beradi, lekin alohida hodisani oldindan aytib bermaydi. Chastota ta'mir qanchaga tushishini ham ko'rsatmaydi.
Sug'urta dasturlarini solishtirganda takrorlanadigan mayda shikastlarni ham, kam uchraydigan katta xarajatlarni ham hisobga oling. Xarid qilishdan oldin KASKO shartlarini o'qing va aynan qaysi zarar qoplanishini tanlangan shartnomadan tekshiring.
Chastotaning o'zi tovon olish huquqini bermaydi. Masalan, avval murojaat qilmaganingiz oddiy eskirishni sug'urta hodisasiga aylantirmaydi, agar shartnomada bu zarar sababi istisno qilingan bo'lsa.
Chastotani tovon miqdori yoki to'lovlarning yig'ilgan sug'urta mukofotlariga nisbati bilan aralashtirmang. Bu ko'rsatkichlarning hisobida boshqa sonlar va asoslar ishlatiladi.
Holatni qayd qiling, hodisa haqida sug'urtalovchiga xabar bering va shartnomadagi tartibga rioya qiling. To'qnashuvsiz hodisalar uchun yo'l-transport hodisasisiz KASKO to'lovini olish yo'riqnomasi yordam beradi. Chastota hisobi alohida holat bo'yicha hujjatlar o'rnini bosmaydi.
Bu atama dasturlarni solishtirayotgan yoki zarar statistikasini tushunmoqchi bo'lgan haydovchiga foydali. Quyidagi uch hikoya to'qima, summalari shartli: haqiqiy vaziyatdagi natija shartnoma shartlariga bog'liq.
O'quv misoli. Toshkentlik Nodira polis muddati davomida ilk bor to'qnashuvga uchradi. Qoplanadigan zarar 3 000 000 so'm deb baholandi; misoldagi shartnomasida bu hodisa uchun franshiza yo'q, limit yetarli.
Sug'urtalovchi holatni tekshirgach, 3 000 000 so'm to'ladi. Chastota hisobiga bitta zarar holati kiritildi, summa esa zararning o'rtacha miqdorini baholashda alohida ishlatildi.
O'quv misoli. Samarqandlik Aziz mashinasining ikkita alohida shikasti haqida xabar berdi. Jami ta'mir xarajati 4 000 000 so'm, lekin bu hodisalarning qoplanish shartlari farq qiladi.
Bir egadan kelgan ikkita murojaatni ikki xil zarar ko'rgan mashina deb sanash mumkin emas. Sug'urtalovchi har bir hodisani, jumladan qoplanish shartlari va franshizani alohida tekshiradi; jami ta'mir summasi hali tovon miqdori emas.
O'quv misoli. Andijonlik Bekzod avval tovon so'rab murojaat qilmagan. U eskirgan qismni ta'mirlashga 2 000 000 so'm sarfladi; shartnomasida oddiy eskirish istisno qilingan.
Sug'urta bu ta'mirni qoplamadi. Avval murojaat bo'lmagani istisnoni o'zgartirmaydi, yangi murojaatni esa avtomatik ravishda tovon to'langan sug'urta hodisalari soniga qo'shish kerak emas.
Bu transport vositasi harakati jarayonida yoki uning ishtirokida odamlar, transport vositalari, yo‘l inshootlari yoki boshqa mol-mulkka zarar yetgan yo‘l hodisasidir.
Bu YTHni YPX xodimlarini chaqirmasdan soddalashtirilgan tartibda rasmiylashtirish usuli bo‘lib, unda haydovchilar hodisa holatlarini sug‘urta uchun o‘zlari qayd etadilar.
KASKO — bu boshqaning mashinasini emas, aynan sizning avtomobilingizni himoya qiladigan sug‘urta. Juda sodda aytganda, bu mashina uchun moliyaviy yostiqcha kabi: avariya bo‘lsa, oyna sinsa, avtoturargohda shikast yetsa, daraxt tushsa yoki hatto mashina o‘g‘irlansa ham, katta xarajatlarning bir qismini sug‘urta kompaniyasi o‘z zimmasiga olishi mumkin. Asosiy g‘oya oddiy: KASKO sizni katta avtomobil xarajatlari bilan yolg‘iz qoldirmaslikka yordam beradi.
Avtofuqarolik javobgarligi — transport vositasidan foydalanishda boshqa odamlarga yoki ularning mol-mulkiga yetkazilgan zararni qoplash majburiyati. Zarar uchun kim javobgar bo‘lishi qonun va hodisa holatlariga ko‘ra belgilanadi.
Avtokreditda sug‘urta shunchaki mashinaning o‘zi bilan emas, balki mashinani kreditga olish bilan bog‘liq himoyadir. Juda sodda aytganda, bank avtomobil uchun pul beradi va mashina ham, to‘lovlar jarayoni ham himoyalangan bo‘lishini xohlaydi. Shu sabab avtokredit bilan birga ko‘pincha sug‘urta ham bo‘ladi: u mashina bilan jiddiy muammo yuz bersa, ham bank, ham qarz oluvchi uchun xatarni kamaytirishga yordam beradi.
Bu modulli avtosug‘urta mahsuloti bo‘lib, unda avtomobil egasi mashinaning qaysi qismlari va qaysi xatarlarini sug‘urta qilishni o‘zi tanlaydi
Mutaxassislarimiz eng yaxshi sug'urta himoyasini tanlashda yordam beradi
O'zbekcha