Бу Green Card тизимига кирувчи давлатга автомобилда борилганда мажбурий автофуқаролик суғуртаси мавжудлигини тасдиқловчи халқаро суғурта сертификатидир.
Ўзбекистон рақамли автомобилда хорижга чиқмоқчимисиз? Аввал йўлнинг ҳар бир қисмида қандай жавобгарлик суғуртаси кераклигини текширинг. Ўзбекистон «Яшил карта» тизимига кирмайди. Ўзбекистон суғурталовчилари, жумладан EUROASIA Insurance, бу сертификатни бермайди.
Яшил карта — автомобил эгасининг фуқаролик жавобгарлиги суғуртаси бўйича халқаро сертификат. У ҳайдовчи сертификат амал қиладиган мамлакатда бошқа одамларга ёки уларнинг мулкига зарар етказса, суғурта ҳимояси борлигини тасдиқлайди. Зарар ҳодиса юз берган мамлакат қоидалари бўйича кўриб чиқилади.
Ўзбекистонда рўйхатдан ўтган машина учун борадиган мамлакат тан оладиган маҳаллий ёки чегара жавобгарлик суғуртасини излаш керак. Бу алоҳида шартнома. У Ўзбекистондаги ОСАГО — автомобил эгасининг жавобгарлигини мажбурий суғурталаш полисининг автоматик давоми эмас.
Тизимда миллий суғурта бюролари ишлайди. Улар иштирокчи суғурталовчилар берган сертификатларга кафолат беради. Ўзбекистон тизимда бундай бюро орқали қатнашмайди. Автомобил эгасининг паспорти ва машина рўйхатдан ўтган мамлакат бошқа-бошқа масала: Ўзбекистон фуқаролиги қайси сертификатни олиш мумкинлигини ўзи белгиламайди.
Қозоғистон ва Грузия ҳам тизимга кирмайди. Лекин Озарбайжон бюроси шу икки мамлакатда рўйхатдан ўтган автомобилларга карта беришга рухсат беради. Бу истисно Ўзбекистон рақамларига татбиқ этилмайди. Машина бошқа мамлакатда рўйхатдан ўтган бўлса, айнан шу рўйхатдан ўтиш ва сафар ҳудудига тегишли қоидаларни аниқланг.
Ўзбекистон рақамли автомобил Беларусга кирганда тегишли чегара суғурта шартномаси керак. У Беларусь ҳудудида жавобгарликни суғурталайди. Сафар узайганда ички суғурта шартномаси керак бўлиши мумкин. Беларусь полисини Европа бўйлаб кейинги йўл учун ҳам ҳимоя деб ҳисобламанг.
Польшага амалдаги картасиз кирганда чегара жавобгарлик суғуртаси расмийлаштирилади. Европа Иттифоқи бўйлаб йўл учун шартнома қайси ҳудудларда амал қилишини текширинг. Сотувчи эълонидаги «Европолис» номи полис ҳақиқийлигини ёки айнан сизнинг машинангизга мослигини исботламайди.
Қозоғистон, Қирғизистон ва Россия учун маҳаллий мажбурий суғурта талабларини олдиндан текширинг. Россия ёки Беларуснинг «Яшил карта»сини ҳамма жойга мос ечим деб билманг: уларнинг бюролари тизимдаги иштироки тўхтатилган. Эроннинг иштироки ҳам тўхтатилган, шунинг учун эски мамлакатлар рўйхати чалғитиши мумкин. Тизимда қатнашадиган Туркия ёки Озарбайжонга сафарда ҳам Ўзбекистон рақамли машина учун мос маҳаллий ёки чегара полиси керак.
Яшил карта бошқа шахсларга етказилган зарар билан боғлиқ. Ўз машинангизни таъмирлаш бўйича ҳимояни КАСКО — автомобилнинг ўзини суғурталаш шартномасидан текширинг. Унинг амал қилиш ҳудуди ҳам муҳим.
Саёҳат суғуртаси танланган шартлар доирасида шахсий тиббий хавфлар бўйича ёрдам беради. У автомобил жавобгарлигининг мажбурий суғуртаси ўрнини босмайди. EUROASIA Insurance «Яшил карта» бермайди; компаниянинг саёҳат полиси чегара автосуғуртаси эмас.
Сафарга виза керак бўлса, Шенген визаси учун ҳужжатларни алоҳида текширинг. Виза ҳужжатлари автомобил суғурталанганини тасдиқламайди.
Кенг тарқалган хато — машина маълумотлари ва амал қилиш мамлакатларини текширмай, полисни фақат номига қараб олиш. Яна бир хато — жавобгарлик суғуртасидан ўз машинангиз таъмири учун тўлов кутиш.
Йўл-транспорт ҳодисасида хавфсизликни таъминланг, маҳаллий расмийлаштириш қоидаларига риоя қилинг, суратлар ва иштирокчилар маълумотларини сақланг, суғурталовчига мурожаат қилинг. Тўлов шартнома шартлари ва ҳодиса юз берган мамлакат қоидаларига боғлиқ. Қуйидаги мисоллар тўқима; суммалар шартли, тариф ёки тўлов ваъдаси эмас.
Самарқандлик Азиз амалдаги чегара полиси билан Ўзбекистон рақамли машинада Беларусга кирди. Унинг айби билан бошқа машина зарар кўрди; шартли зарар 6 млн сўмга тенг деб олинди.
Бу тўқима мисолда суғурталовчи ҳодисани тан олди ва жабрланувчига шартнома доирасида зарар учун тўлов қилди. Полис Беларусда амал қилгани учун Азизнинг жавобгарлиги айнан шу ерда суғурталанган эди.
Тошкентлик Фарҳод Беларусдан Польшага йўлни давом эттирмоқчи. Йўлдаги эҳтимолий харажатлар учун унинг шартли бюджети 5 млн сўм; у Беларусь полиси бутун йўналишга етади деб ўйлайди.
Беларусь шартномаси Польшада суғурта ҳимоясини тасдиқламайди. Киришдан олдин Фарҳод тегишли чегара суғуртасини олиши ва кейинги амал қилиш ҳудудини текшириши керак. Бюджет полис нархини ҳам, тўлов суммасини ҳам белгиламайди.
Андижонлик Бекзод фақат тиббий саёҳат полисини олди ва хорижда йўл-транспорт ҳодисасига учради. Ўз машинасини таъмирлаш шартли равишда 4 млн сўм деб баҳоланди.
Тиббий полис автомобил жавобгарлиги суғуртасини алмаштирмайди ва КАСКО каби машина таъмири учун пул тўламайди. Бу тўқима мисолда ўз автомобили учун суғурта ҳимояси йўқ эди; саёҳат полисидан бундай тўловни кутиб бўлмайди.
Бу транспорт воситаси ҳаракати жараёнида ёки унинг иштироки билан одамлар, транспорт воситалари, йўл иншоотлари ёки бошқа мол-мулкка зарар етган йўл ҳодисасидир.
Бу ЙТҲни ЙПХ ходимларини чақирмасдан соддалаштирилган тартибда расмийлаштириш усули бўлиб, унда ҳайдовчилар ҳодиса ҳолатларини суғурта учун ўзлари қайд этадилар.
КАСКО — бу бошқанинг машинасини эмас, айнан сизнинг автомобилингизни ҳимоя қиладиган суғурта. Жуда содда айтганда, бу машина учун молиявий ёстиқчага ўхшайди: авария бўлса, ойна синса, автотураргоҳда шикаст етса, дарахт тушса ёки ҳатто машина ўғирланса ҳам, катта харажатларнинг бир қисмини суғурта компанияси ўз зиммасига олиши мумкин. Асосий ғоя оддий: КАСКО сизни катта автомобил харажатлари билан ёлғиз қолдирмасликка ёрдам беради.
Автофуқаролик жавобгарлиги — транспорт воситасидан фойдаланишда бошқа одамларга ёки уларнинг мол-мулкига етказилган зарарни қоплаш мажбурияти. Зарар учун ким жавобгар бўлиши қонун ва ҳодиса ҳолатларига кўра белгиланади.
Автокредитда суғурта шунчаки машинанинг ўзи билан эмас, балки машинани кредитга олиш билан боғлиқ ҳимоядир. Жуда содда айтганда, банк автомобил учун пул беради ва машина ҳам, тўловлар жараёни ҳам ҳимояланган бўлишини хоҳлайди. Шу сабаб автокредит билан бирга кўпинча суғурта ҳам бўлади: у машина билан жиддий муаммо юз берса, ҳам банк, ҳам қарз олувчи учун хатарни камайтиришга ёрдам беради.
Бу модулли автосуғурта маҳсулоти бўлиб, унда автомобил эгаси машинанинг қайси қисмлари ва қайси хатарларини суғурта қилишни ўзи танлайди.
Мутахассисларимиз энг яхши суғурта ҳимоясини танлашда ёрдам беради
Узбекча