Шенген визаси учун ҳужжатлар 2026: тўлиқ рўйхат

Чипталар танланди, меҳмонхона бандланди — энг ноаниқ қисми қолди: ҳужжатлар. Айнан шу босқичда кўпчилик турагентликка пул тўлайди. Рўйхатни билмагани учун, бошқа сабабдан эмас.

Рўйхат эса сир эмас. У элчихоналарнинг расмий чек-листларида ва Европа Иттифоқи Виза кодексида ёзилган. Қуйида — 2026-йилда амал қилаётган тўлиқ тўплам, Тошкентда қаерга бориш кераклиги ва йил давомида ҳақиқатан ўзгарган нарсалар.

Шенген виза турлари: сизга қайси бири керак

Саёҳат, қариндош ёки иш учун борадиганларнинг деярли барчасига C тоифасидаги қисқа муддатли виза керак. У Шенген ҳудудининг барча давлатларида амал қилади ва ҳар 180 кун ичида 90 кунгача туришга рухсат беради.

C виза икки кўринишда берилади:

• бир марталик — кирдингиз, чиқдингиз, виза тугади;
• мултивиза — муддат ичида бир неча марта кириш мумкин.

Мултивизани консуллик ўзи ҳал қилади, уни сўраб олиб бўлмайди. Европа Комиссияси маълумотларига кўра, 2025-йилда Ўзбекистон фуқароларига берилган визаларнинг атиги 28,4 фоизи мултивиза бўлган — биринчи мурожаатда унга умид боғламаган маъқул.

Сафар мақсади (туризм, бизнес, қариндош зиёрати, даволаниш) виза турини эмас, ҳужжатлар тўпламининг бир қисмини ўзгартиради: таклифнома, иш сафари хати ёки клиника тасдиғи қўшилади.

Шенген визаси учун керакли ҳужжатлар: тўлиқ рўйхат

Асосий тўплам барча консулликларда бир хил. 2026-йил ҳолатига кўра у шундай:

1. Анкета (Uniform Schengen Visa Application Form) — онлайн тўлдирилади, чоп этилади, имзоланади. Вояга етмаган бола учун анкетани иккала ота-она шахсан имзолайди ва топшириш пайтида бола билан бирга ҳозир бўлади.
2. Фотосурат — 35×45 мм, ICAO стандарти, оч фон, 6 ойдан эски эмас, юз кадрнинг 70–80 фоизини эгаллайди.
3. Чет эл паспорти — 10 йилдан олдин берилмаган, Шенгендан чиққан кундан кейин камида 3 ой амал қилади, камида 2 та бўш саҳифа бор.
4. Паспорт ва ID-карта нусхалари.
5. Ўзбекистонда доимий яшашни тасдиқловчи ҳужжат — ID-карта, рўйхатга олиш (прописка) маълумотномаси, my.gov.uz орқали олинади.
6. Охирги 3 йилдаги Шенген визалари нусхаси — бўлса.
7. Мотивацион хат — сафар саналари ва маршрути билан.
8. Иш жойи ва даромад тасдиғи — my.gov.uz ёки my.soliq.uz орқали олинган маълумотнома (Италия консуллиги бу порталлардан олинмаган маълумотномани ишончсиз деб ҳисоблайди), тадбиркорлик ҳужжатлари ёки ҳомийлик хати билан қариндошликни тасдиқловчи ҳужжат.
9. Молиявий кафолат — охирги 3 ойлик банк кўчирмаси. Баъзи консулликлар 10 иш кунидан эски бўлмаган, банк муҳри босилган нусхани сўрайди.
10. Авиачипта банди — бориш ва қайтиш.
11. Турар жой банди ёки таклифнома — сафарнинг бутун даврига. Бир неча давлатга борсангиз, ҳаммаси бўйича.
12. Суғурта полиси — камида 30 000 евро. Бу алоҳида бўлим, пастда.
13. Тўланган виза йиғими.
14. Имзоланган ҳужжатлар чек-листи — масалан, Италия элчихонаси буни талаб қилади.

Ҳисобда қанча пул бўлиши керак

Бу ерда ягона норма йўқ: кунлик минимал маблағни ҳар бир давлат ўзи белгилайди.

Фарқ деярли тўққиз баравар. Шунинг учун «Шенген учун ҳисобда шунча пул туриши керак» деган универсал рақамга ишонманг — борадиган давлатингиз консуллигининг талабини текширинг.

Суғурта: нега камида 30 000 евро керак

Бу талабни суғурта компаниялари эмас, қонун белгилаган — Виза кодексининг 15-моддаси ((EK) 810/2009 Регламенти). Полис учта шартни бир вақтда бажариши керак:

• қоплама камида 30 000 евро;
• бутун Шенген ҳудудида амал қилади, битта давлатда эмас;
• сафарнинг бутун даврини қамраб олади.

Қоплама ичида шошилинч госпитализация ва репатриация — оғир касаллик ёки вафот ҳолатида ватанга қайтариш — бўлиши шарт, чунки элчихоналар айнан шу икки бандни алоҳида текширади.

Муҳим бир жиҳат: полис тиббий хизматнинг ўзини эмас, сафарда кутилмаган касаллик ёки жароҳат сабаб юзага келган харажатларни қоплайди. Амалда бу шундай ишлайди: полисдаги рақамга қўнғироқ қиласиз, ёрдам хизмати (ассистанс компания) клиникани топади ва ҳисобни ўзи ёпади. Харажатни ўзингиз тўлаган бўлсангиз ва бу олдиндан келишилган бўлса, суғурта тўлови ҳужжатлар асосида қайтарилади.

EUROASIA'да Шенген талабига мос келадиган энг паст дастур — CLASSIC. ECONOM тўғри келмайди ва бунинг иккита сабаби бор: унинг ҳудудига Шенген кирмайди, қопламаси ҳам 30 000 евродан паст. Дастурларни солиштириш ва қайси бирини танлаш кераклиги — алоҳида мақолада.

Полисни Шенген сафари учун онлайн расмийлаштириш мумкин. Бошқа йўналишлар учун — саёҳат суғуртаси калкулятори.

Ҳужжатларни қаерга топшириш керак: Тошкентдаги жадвал

Кўп давлатларнинг Тошкентда ўз консуллиги йўқ — улар вакил элчихона ёки виза маркази орқали ишлайди. 2026-йил август ҳолатига кўра манзара шундай:

Бу рўйхат тез ўзгаради: 2025–2026-йиллар ичида бир неча давлат қабул қилувчисини алмаштирди. Навбатга ёзилишдан олдин элчихонанинг ўз сайтини бир марта очинг.

Шенген визаси олиш тартиби: босқичма-босқич

Ариза сафардан 6 ой олдин топширилиши мумкин, лекин жўнашга 15 календар кун қолганда кеч ҳисобланади.

1. 6 ой олдин
2. ҳужжатларни йиғиш
3. онлайн навбат олиш
4. виза маркази / элчихонага бориш (биометрия + йиғим тўлови)
5. қарор: одатда 15 кун, мураккаб ҳолатда муддат 45 кунгача чўзилади
6. паспортни олиб кетиш

Амалий маслаҳат: навбат ва қарор муддатини қўшсангиз, жўнашдан 4–6 ҳафта олдин ҳаракат бошлаш қулай. Ёзги мавсумда виза марказларида бўш жой танқис бўлади.

Шенген визаси нархи 2026

Консуллик йиғими бутун Шенген бўйлаб бир хил:

• 90 евро — катталар;
• 45 евро — 6 ёшдан 11 ёшгача болалар;
• бепул — 6 ёшгача болалар.

Бу тариф 2024-йил 11-июндан бери ўзгаргани йўқ. Баъзи элчихоналар сайтини ҳали янгиламаган ва эски суммани кўрсатишда давом этмоқда — шунинг учун топшириш куни амалдаги рақамни қабул қилувчи марказда аниқлаштиринг.

Виза марказининг хизмат ҳақи бунга кирмайди ва алоҳида тўланади: унинг миқдори марказга қараб фарқ қилади, аниқ сумма марказнинг расмий сайтида кўрсатилади.

EES ва ETIAS: 2026-йилда нима ўзгарди

EES (Entry/Exit System) — сизга тегишли, аллақачон ишлаяпти. Тизим 2025-йил 12-октябрдан босқичма-босқич йўлга қўйилди ва 2026-йил 10-апрелдан бери Шенгеннинг барча давлатларида тўлиқ ишлайди. Чегарада энди паспортга штамп босилмайди: унинг ўрнига юз тасвири ва бармоқ излари олинади, кириш-чиқиш санаси электрон қайд этилади. 90/180 кун ҳисобини тизим автоматик юритади.

Сиздан ҳеч қандай қўшимча ариза талаб қилинмайди. Фақат биринчи чегара кесиб ўтиш одатдагидан узунроқ давом этади — уланиш рейси бўлса, вақтни захира билан ҳисобланг.

ETIAS — сизга тегишли эмас. Бу виза ҳам, визанинг ўрнини босувчи ҳужжат ҳам эмас. ETIAS визасиз режимдаги 59 та давлат (АҚШ, Буюк Британия, Япония ва бошқалар) фуқаролари учун мўлжалланган. Ўзбекистон бу рўйхатда йўқ — бизга ўша-ўша Шенген визаси керак. ETIASнинг ишга тушиш санаси расман эълон қилинмаган, Европа Иттифоқи уни олдиндан маълум қилишини айтмоқда. Яъни «ETIAS мажбурий бўлди» деган сарлавҳалар бошқа тоифадаги саёҳатчилар ҳақида.

Нега ариза рад этилиши мумкин

Европа Комиссияси маълумотларига кўра, 2025-йилда Ўзбекистон фуқаролари 61 328 та ариза топширган ва 50 513 та виза берилган. Яъни ҳар олтинчи ариза натижасиз қайтган — бу 2024-йилдагидан юқори кўрсаткич.

Виза кодекси рад жавобнинг асосларини аниқ санайди: сафар мақсади ва шартлари ишонарли асосланмаган, маблағ етарли эмас, ҳужжатлар тўлиқ эмас, суғурта талабга жавоб бермайди, паспорт шартларга мос эмас. Аниқ сабаб ҳар доим ёзма жавобда кўрсатилади.

Германия 2025-йил 1-июлдан рад жавобни маъмурий тартибда қайта кўриб чиқишни бекор қилди: энди ягона йўл — Берлин маъмурий судига даъво, немис тилида ва суд харажатлари билан. Бу шуни англатадики, «рад қилса, қайта мурожаат қиламан» деган ҳисоб энди ишламайди. Тўпламни биринчи мартаданоқ пухта йиғиш арзонроқ.

Навбат ва фирибгарлар: расмий каналдан четга чиқманг

Ёзги мавсумда Тошкентдаги TLScontact марказларида бўш жой доим танқис бўлади, шу билан бирга навбат сотувчилар ҳам пайдо бўлади: Gazeta.uz хабарига кўра, битта жой учун 150 дан 500 долларгача сўрашади.

Франция элчихонаси бу ҳақда очиқ огоҳлантирди: навбат бепул ва фақат расмий сайт орқали олинади, ҳеч қандай норасмий тўлов талаб қилинмайди. Виза марказлари янги ёзилиш тизимини ҳам жорий қилди — Германия бўйича 2025-йил 15-декабрдан, Франция бўйича 2026-йил 1-июлдан бери амал қилмоқда.

Воситачига пул берманг: сотиб олинган навбат бекор қилиниши мумкин, пулингизни эса ҳеч ким қайтармайди.

Якуний чек-лист

Кетишдан олдин бир марта кўздан кечиринг:

• [ ] Анкета тўлдирилган ва имзоланган
• [ ] Фотосурат 35×45 мм, 6 ойдан эски эмас
• [ ] Паспорт: 10 йилдан олдин берилмаган, +3 ой амал қилади, 2 бўш саҳифа
• [ ] Паспорт ва ID-карта нусхалари
• [ ] Эски Шенген визалари нусхаси (бўлса)
• [ ] Мотивацион хат, маршрут билан
• [ ] Иш жойи ва даромад маълумотномаси
• [ ] 3 ойлик банк кўчирмаси
• [ ] Авиачипта банди (бориш-қайтиш)
• [ ] Турар жой банди ёки таклифнома — бутун сафарга
• [ ] Суғурта полиси: 30 000 евро, бутун Шенген, бутун муддат
• [ ] Йиғим тўланган, квитансия бор
• [ ] Бола билан боряпсизми — иккала ота-онанинг имзоси ва иштироки
• [ ] Навбат расмий сайт орқали олинган

Кўп бериладиган саволлар

ETIAS Шенген визасининг ўрнини босдими?

Йўқ. ETIAS визасиз режимдаги 59 та давлат фуқаролари учун. Ўзбекистон фуқароларига аввалгидек Шенген визаси керак.

EES туфайли менга нима қилиш керак?

Ҳеч нарса. Ариза ҳам, тўлов ҳам талаб қилинмайди. Чегарада штамп ўрнига юз тасвири ва бармоқ излари олинади, 90/180 кунлик ҳисобни эса тизим энди автоматик юритади.

Ҳисобимда қанча пул бўлиши керак?

Ягона сумма йўқ — давлатга қараб кунига 14 евродан 122 еврогача. Борадиган давлатингиз консуллигининг талабини текширинг.

Қанча кутаман?

Одатда 15 календар кун. Қўшимча ҳужжат сўралса ёки давлатлараро маслаҳатлашув керак бўлса — 45 кунгача. Юнон визасида қарор Москвада чиқади, унга яна 10 иш куни қўшилади.

Багаж ёки сафар бекор бўлиши учун суғурта ҳам керакми?

Виза учун йўқ. Багаж суғуртаси ва сафарга чиқа олмаслик суғуртаси — алоҳида қопламалар, консуллик уларни сўрамайди.

Ҳужжатларнинг энг кўп вақт оладиган қисми — маълумотномалар ва бандлар. Суғурта эса бир неча дақиқада ҳал бўлади ва уни охирги кунга қолдиришнинг маъноси йўқ.

Рўйхатни текширинг. Полисни Шенген сафари учун онлайн расмийлаштиринг. Навбатга расмий сайт орқали ёзилинг.