
Chiptalar tanlandi, mehmonxona bandlandi — eng noaniq qismi qoldi: hujjatlar. Aynan shu bosqichda ko'pchilik turagentlikka pul to'laydi. Ro'yxatni bilmagani uchun, boshqa sababdan emas.
Ro'yxat esa sir emas. U elchixonalarning rasmiy chek-listlarida va Yevropa Ittifoqi Viza kodeksida yozilgan. Quyida — 2026-yilda amal qilayotgan to'liq to'plam, Toshkentda qayerga borish kerakligi va yil davomida haqiqatan o'zgargan narsalar.
Shengen viza turlari: sizga qaysi biri kerak
Sayohat, qarindosh yoki ish uchun boradiganlarning deyarli barchasiga C toifasidagi qisqa muddatli viza kerak. U Shengen hududining barcha davlatlarida amal qiladi va har 180 kun ichida 90 kungacha turishga ruxsat beradi.
C viza ikki ko'rinishda beriladi:
- bir martalik — kirdingiz, chiqdingiz, viza tugadi;
- multiviza — muddat ichida bir necha marta kirish mumkin.
Multivizani konsullik o'zi hal qiladi, uni so'rab olib bo'lmaydi. Yevropa Komissiyasi ma'lumotlariga ko'ra, 2025-yilda O'zbekiston fuqarolariga berilgan vizalarning atigi 28,4 foizi multiviza bo'lgan — birinchi murojaatda unga umid bog'lamagan ma'qul.
Safar maqsadi (turizm, biznes, qarindosh ziyorati, davolanish) viza turini emas, hujjatlar to'plamining bir qismini o'zgartiradi: taklifnoma, ish safari xati yoki klinika tasdig'i qo'shiladi.
Shengen vizasi uchun kerakli hujjatlar: to'liq ro'yxat
Asosiy to'plam barcha konsulliklarda bir xil. 2026-yil holatiga ko'ra u shunday:
- Anketa (Uniform Schengen Visa Application Form) — onlayn to'ldiriladi, chop etiladi, imzolanadi. Voyaga yetmagan bola uchun anketani ikkala ota-ona shaxsan imzolaydi va topshirish paytida bola bilan birga hozir bo'ladi.
- Fotosurat — 35×45 mm, ICAO standarti, och fon, 6 oydan eski emas, yuz kadrning 70–80 foizini egallaydi.
- Chet el pasporti — 10 yildan oldin berilmagan, Shengendan chiqqan kundan keyin kamida 3 oy amal qiladi, kamida 2 ta bo'sh sahifa bor.
- Pasport va ID-karta nusxalari.
- O'zbekistonda doimiy yashashni tasdiqlovchi hujjat — ID-karta, ro'yxatga olish (propiska) ma'lumotnomasi, my.gov.uz orqali olinadi.
- Oxirgi 3 yildagi Shengen vizalari nusxasi — bo'lsa.
- Motivatsion xat — safar sanalari va marshruti bilan.
- Ish joyi va daromad tasdig'i — my.gov.uz yoki my.soliq.uz orqali olingan ma'lumotnoma (Italiya konsulligi bu portallardan olinmagan ma'lumotnomani ishonchsiz deb hisoblaydi), tadbirkorlik hujjatlari yoki homiylik xati bilan qarindoshlikni tasdiqlovchi hujjat.
- Moliyaviy kafolat — oxirgi 3 oylik bank ko'chirmasi. Ba'zi konsulliklar 10 ish kunidan eski bo'lmagan, bank muhri bosilgan nusxani so'raydi.
- Aviachipta bandi — borish va qaytish.
- Turar joy bandi yoki taklifnoma — safarning butun davriga. Bir necha davlatga borsangiz, hammasi bo'yicha.
- Sug'urta polisi — kamida 30 000 yevro. Bu alohida bo'lim, pastda.
- To'langan viza yig'imi.
- Imzolangan hujjatlar chek-listi — masalan, Italiya elchixonasi buni talab qiladi.
Hisobda qancha pul bo'lishi kerak
Bu yerda yagona norma yo'q: kunlik minimal mablag'ni har bir davlat o'zi belgilaydi.
| Davlat | Bir kunga minimal mablag' |
|---|---|
| Latviya | 14 yevro |
| Chexiya | ≈62 yevro |
| Shveytsariya | 100 shveytsar franki |
| Ispaniya | kuniga 122 yevro (9 kun va undan uzoq safarda — kunlik hisob o'rniga hisobda belgilangan 1099 yevro yetarli) |
Farq deyarli to'qqiz baravar. Shuning uchun «Shengen uchun hisobda shuncha pul turishi kerak» degan universal raqamga ishonmang — boradigan davlatingiz konsulligining talabini tekshiring.
Sug'urta: nega kamida 30 000 yevro kerak
Bu talabni sug'urta kompaniyalari emas, qonun belgilagan — Viza kodeksining 15-moddasi ((EK) 810/2009 Reglamenti). Polis uchta shartni bir vaqtda bajarishi kerak:
- qoplama kamida 30 000 yevro;
- butun Shengen hududida amal qiladi, bitta davlatda emas;
- safarning butun davrini qamrab oladi.
Qoplama ichida shoshilinch gospitalizatsiya va repatriatsiya — og'ir kasallik yoki vafot holatida vatanga qaytarish — bo'lishi shart, chunki elchixonalar aynan shu ikki bandni alohida tekshiradi.
Muhim bir jihat: polis tibbiy xizmatning o'zini emas, safarda kutilmagan kasallik yoki jarohat sabab yuzaga kelgan xarajatlarni qoplaydi. Amalda bu shunday ishlaydi: polisdagi raqamga qo'ng'iroq qilasiz, yordam xizmati (assistans kompaniya) klinikani topadi va hisobni o'zi yopadi. Xarajatni o'zingiz to'lagan bo'lsangiz va bu oldindan kelishilgan bo'lsa, sug'urta to'lovi hujjatlar asosida qaytariladi.
EUROASIA'da Shengen talabiga mos keladigan eng past dastur — CLASSIC. ECONOM to'g'ri kelmaydi va buning ikkita sababi bor: uning hududiga Shengen kirmaydi, qoplamasi ham 30 000 yevrodan past. Dasturlarni solishtirish va qaysi birini tanlash kerakligi — alohida maqolada.
Polisni Shengen safari uchun onlayn rasmiylashtirish mumkin. Boshqa yo'nalishlar uchun — sayohat sug'urtasi kalkulyatori.
Hujjatlarni qayerga topshirish kerak: Toshkentdagi jadval
Ko'p davlatlarning Toshkentda o'z konsulligi yo'q — ular vakil elchixona yoki viza markazi orqali ishlaydi. 2026-yil avgust holatiga ko'ra manzara shunday:
| Davlat | Toshkentda hujjatni kim qabul qiladi |
|---|---|
| Germaniya | TLScontact (2025-yil 1-iyuldan) |
| Fransiya | TLScontact (2026-yil 11-martdan; ungacha VFS Global edi) |
| Italiya | 2026-yil 17-avgustgacha — bevosita elchixona, shu sanadan boshlab — VFS Global |
| Chexiya, Litva | VFS Global |
| Vengriya va Daniya | VFS Global (2025-yil 3-martdan) |
| Ispaniya | BLS International |
| Gretsiya | GVCW; qarorni Moskvadagi elchixona qabul qiladi, jo'natishga qo'shimcha 10 ish kuni ketadi |
| Latviya, Estoniya, Shveytsariya | Latviya elchixonasi — bevosita |
| Polsha | Polsha elchixonasi — bevosita, e-konsulat tizimi orqali; vositachilar taqiqlangan |
| Niderlandiya, Belgiya, Lyuksemburg, Islandiya, Portugaliya | Fransiya elchixonasi orqali |
| Malta, Norvegiya, Sloveniya | Italiya elchixonasi orqali |
| Shvetsiya, Finlyandiya | Germaniya elchixonasi orqali |
Bu ro'yxat tez o'zgaradi: 2025–2026-yillar ichida bir necha davlat qabul qiluvchisini almashtirdi. Navbatga yozilishdan oldin elchixonaning o'z saytini bir marta oching.
Shengen vizasi olish tartibi: bosqichma-bosqich
Ariza safardan 6 oy oldin topshirilishi mumkin, lekin jo'nashga 15 kalendar kun qolganda kech hisoblanadi.
- 6 oy oldin
- hujjatlarni yig'ish
- onlayn navbat olish
- viza markazi / elchixonaga borish (biometriya + yig'im to'lovi)
- qaror: odatda 15 kun, murakkab holatda muddat 45 kungacha cho'ziladi
- pasportni olib ketish
Amaliy maslahat: navbat va qaror muddatini qo'shsangiz, jo'nashdan 4–6 hafta oldin harakat boshlash qulay. Yozgi mavsumda viza markazlarida bo'sh joy tanqis bo'ladi.
Shengen vizasi narxi 2026
Konsullik yig'imi butun Shengen bo'ylab bir xil:
- 90 yevro — kattalar;
- 45 yevro — 6 yoshdan 11 yoshgacha bolalar;
- bepul — 6 yoshgacha bolalar.
Bu tarif 2024-yil 11-iyundan beri o'zgargani yo'q. Ba'zi elchixonalar saytini hali yangilamagan va eski summani ko'rsatishda davom etmoqda — shuning uchun topshirish kuni amaldagi raqamni qabul qiluvchi markazda aniqlashtiring.
Viza markazining xizmat haqi bunga kirmaydi va alohida to'lanadi: uning miqdori markazga qarab farq qiladi, aniq summa markazning rasmiy saytida ko'rsatiladi.
EES va ETIAS: 2026-yilda nima o'zgardi
EES (Entry/Exit System) — sizga tegishli, allaqachon ishlayapti. Tizim 2025-yil 12-oktabrdan bosqichma-bosqich yo'lga qo'yildi va 2026-yil 10-apreldan beri Shengenning barcha davlatlarida to'liq ishlaydi. Chegarada endi pasportga shtamp bosilmaydi: uning o'rniga yuz tasviri va barmoq izlari olinadi, kirish-chiqish sanasi elektron qayd etiladi. 90/180 kun hisobini tizim avtomatik yuritadi.
Sizdan hech qanday qo'shimcha ariza talab qilinmaydi. Faqat birinchi chegara kesib o'tish odatdagidan uzunroq davom etadi — ulanish reysi bo'lsa, vaqtni zaxira bilan hisoblang.
ETIAS — sizga tegishli emas. Bu viza ham, vizaning o'rnini bosuvchi hujjat ham emas. ETIAS vizasiz rejimdagi 59 ta davlat (AQSh, Buyuk Britaniya, Yaponiya va boshqalar) fuqarolari uchun mo'ljallangan. O'zbekiston bu ro'yxatda yo'q — bizga o'sha-o'sha Shengen vizasi kerak. ETIASning ishga tushish sanasi rasman e'lon qilinmagan, Yevropa Ittifoqi uni oldindan ma'lum qilishini aytmoqda. Ya'ni «ETIAS majburiy bo'ldi» degan sarlavhalar boshqa toifadagi sayohatchilar haqida.
Nega ariza rad etilishi mumkin
Yevropa Komissiyasi ma'lumotlariga ko'ra, 2025-yilda O'zbekiston fuqarolari 61 328 ta ariza topshirgan va 50 513 ta viza berilgan. Ya'ni har oltinchi ariza natijasiz qaytgan — bu 2024-yildagidan yuqori ko'rsatkich.
Viza kodeksi rad javobning asoslarini aniq sanaydi: safar maqsadi va shartlari ishonarli asoslanmagan, mablag' yetarli emas, hujjatlar to'liq emas, sug'urta talabga javob bermaydi, pasport shartlarga mos emas. Aniq sabab har doim yozma javobda ko'rsatiladi.
Germaniya 2025-yil 1-iyuldan rad javobni ma'muriy tartibda qayta ko'rib chiqishni bekor qildi: endi yagona yo'l — Berlin ma'muriy sudiga da'vo, nemis tilida va sud xarajatlari bilan. Bu shuni anglatadiki, «rad qilsa, qayta murojaat qilaman» degan hisob endi ishlamaydi. To'plamni birinchi martadanoq puxta yig'ish arzonroq.
Navbat va firibgarlar: rasmiy kanaldan chetga chiqmang
Yozgi mavsumda Toshkentdagi TLScontact markazlarida bo'sh joy doim tanqis bo'ladi, shu bilan birga navbat sotuvchilar ham paydo bo'ladi: Gazeta.uz xabariga ko'ra, bitta joy uchun 150 dan 500 dollargacha so'rashadi.
Fransiya elchixonasi bu haqda ochiq ogohlantirdi: navbat bepul va faqat rasmiy sayt orqali olinadi, hech qanday norasmiy to'lov talab qilinmaydi. Viza markazlari yangi yozilish tizimini ham joriy qildi — Germaniya bo'yicha 2025-yil 15-dekabrdan, Fransiya bo'yicha 2026-yil 1-iyuldan beri amal qilmoqda.
Vositachiga pul bermang: sotib olingan navbat bekor qilinishi mumkin, pulingizni esa hech kim qaytarmaydi.
Yakuniy chek-list
Ketishdan oldin bir marta ko'zdan kechiring:
- [ ] Anketa to'ldirilgan va imzolangan
- [ ] Fotosurat 35×45 mm, 6 oydan eski emas
- [ ] Pasport: 10 yildan oldin berilmagan, +3 oy amal qiladi, 2 bo'sh sahifa
- [ ] Pasport va ID-karta nusxalari
- [ ] Eski Shengen vizalari nusxasi (bo'lsa)
- [ ] Motivatsion xat, marshrut bilan
- [ ] Ish joyi va daromad ma'lumotnomasi
- [ ] 3 oylik bank ko'chirmasi
- [ ] Aviachipta bandi (borish-qaytish)
- [ ] Turar joy bandi yoki taklifnoma — butun safarga
- [ ] Sug'urta polisi: 30 000 yevro, butun Shengen, butun muddat
- [ ] Yig'im to'langan, kvitansiya bor
- [ ] Bola bilan boryapsizmi — ikkala ota-onaning imzosi va ishtiroki
- [ ] Navbat rasmiy sayt orqali olingan
Ko'p beriladigan savollar
ETIAS Shengen vizasining o'rnini bosdimi?
Yo'q. ETIAS vizasiz rejimdagi 59 ta davlat fuqarolari uchun. O'zbekiston fuqarolariga avvalgidek Shengen vizasi kerak.
EES tufayli menga nima qilish kerak?
Hech narsa. Ariza ham, to'lov ham talab qilinmaydi. Chegarada shtamp o'rniga yuz tasviri va barmoq izlari olinadi, 90/180 kunlik hisobni esa tizim endi avtomatik yuritadi.
Hisobimda qancha pul bo'lishi kerak?
Yagona summa yo'q — davlatga qarab kuniga 14 yevrodan 122 yevrogacha. Boradigan davlatingiz konsulligining talabini tekshiring.
Qancha kutaman?
Odatda 15 kalendar kun. Qo'shimcha hujjat so'ralsa yoki davlatlararo maslahatlashuv kerak bo'lsa — 45 kungacha. Yunon vizasida qaror Moskvada chiqadi, unga yana 10 ish kuni qo'shiladi.
Bagaj yoki safar bekor bo'lishi uchun sug'urta ham kerakmi?
Viza uchun yo'q. Bagaj sug'urtasi va safarga chiqa olmaslik sug'urtasi — alohida qoplamalar, konsullik ularni so'ramaydi.
Hujjatlarning eng ko'p vaqt oladigan qismi — ma'lumotnomalar va bandlar. Sug'urta esa bir necha daqiqada hal bo'ladi va uni oxirgi kunga qoldirishning ma'nosi yo'q.
Ro'yxatni tekshiring. Polisni Shengen safari uchun onlayn rasmiylashtiring. Navbatga rasmiy sayt orqali yoziling.
O'zbekcha






