Ish beruvchining javobgarligini majburiy sug‘urtalash

Ko‘p beriladigan savollar

• OSGOR polisi nima uchun kerak?

  U xodimning mehnat majburiyatlarini bajarish chog‘ida hayoti yoki sog‘lig‘iga yetkazilgan zarar uchun javobgarlik yuzaga kelganda ish beruvchining moliyaviy manfaatlarini himoya qiladi. Jabrlanuvchi yoki uning oilasi pul kompensatsiyasi oladi, kompaniya esa uni o‘z mablag‘idan to‘lamaydi.

• Polis barcha ish beruvchilar uchun majburiymi?

  Ha. 16.04.2009 yildagi O‘RQ-210-sonli Qonunga muvofiq barcha ish beruvchilar — yuridik va jismoniy shaxslar — o‘z fuqarolik javobgarligini sug‘urtalashi shart. Buni davlat ro‘yxatidan o‘tgan yoki mehnat shartnomasi tuzilgan kundan boshlab o‘n besh ish kunidan kechiktirmay bajarish kerak. E’tibor bering: muddat kalendar kunlarda emas, ish kunlarida hisoblanadi.

• Polis narxi qanday hisoblanadi?

  Mukofot = yillik mehnatga haq to‘lash fondi × 0,1% × kasbiy xavf sinfi koeffitsiyenti. Asosiy stavka 0,1% hamma uchun bir xil. Koeffitsiyentlar Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 15-iyuldagi 443-sonli qarori bilan belgilangan: kasbiy xavfning 20 ta sinfi, 934 ta faoliyat turi, qiymatlar 0,571 dan 7,714 gacha. Yillik shartnoma bo‘yicha eng kam mukofot — 0,25 BHM, ya’ni 103 000 so‘m.

• Sug‘urta summasi nima?

  Sug‘urta summasi barcha xodimlarning yillik mehnatga haq to‘lash fondiga teng. Bir yildan ortiq faoliyat yuritayotgan ish beruvchilar uchun oldingi 12 oy MHTFi olinadi; yangilari uchun — 12 oyga rejalashtirilgan MHTF; faoliyat bir yildan kam bo‘lsa — faoliyat davri uchun MHTF.

• Polissiz ishlaganlik uchun qanday jarima bor?

  Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks 10 ta bazaviy hisoblash miqdorigacha jarima nazarda tutadi. Amaldagi BHM 412 000 so‘m bo‘lganda bu 4,12 mln so‘mgacha.

• Shartnoma qanday muddatga tuziladi?

  Bir yilga. Agar ish beruvchi faoliyatni bir yildan kam muddatda amalga oshirsa, shartnoma o‘sha faoliyat muddatiga tuziladi. Muddat tugagach yangi shartnoma rasmiylashtirish kerak — himoyada uzilish bo‘lmasligi uchun buni oldindan qilishni tavsiya etamiz.

• Polisni onlayn rasmiylashtirish mumkinmi?

  Ha. 2022-yil 1-iyuldan boshlab sug‘urtalovchilarning axborot tizimlari orqali elektron polislarni rasmiylashtirishga ruxsat berilgan. Ushbu sahifada ariza qoldiring yoki 1147 koll-markaziga qo‘ng‘iroq qiling. Polis to‘lovdan keyingi kunning soat 00:00 dan kuchga kiradi.

• Yil davomida mehnatga haq to‘lash fondi o‘zgarsa nima bo‘ladi?

  Ish beruvchi besh ish kuni ichida sug‘urtalovchini xabardor qilishi shart. Shartnomaga qo‘shimcha kelishuv tuziladi, mukofot esa qolgan sug‘urta davriga mutanosib ravishda qayta hisoblanadi.

• Mukofotning bir qismini qaytarib olish mumkinmi?

  Ha, yillik mehnatga haq to‘lash fondi kamayganda ish beruvchi mukofotning bir qismini qaytarib olishga haqli — MHTF kamayishiga va shartnomaning tugamagan muddatiga mutanosib ravishda.

• To‘lov to‘g‘risidagi qaror qancha vaqtda qabul qilinadi?

  Sug‘urtalovchi barcha zarur hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab 10 ish kunidan kechiktirmay qaror qabul qilishi va to‘lovni amalga oshirishi shart.

• Oddiy korxonalar uchun OSGOR qancha turadi?

  Yillik MHTF 1 mlrd so‘m bo‘lganda taxminiy yo‘nalishlar: ofis va professional xizmatlar (1-sinf, K=0,571) — yiliga taxminan 571 000 so‘m; chakana savdo va umumiy ovqatlanish (3-sinf, K=1,143) — taxminan 1,14 mln; mashinasozlik va qayta ishlash (10-sinf, K=3,143) — taxminan 3,14 mln; to‘qimachilik ishlab chiqarish (14-sinf, K=4,286) — taxminan 4,29 mln; ko‘mir qazib olish (20-sinf, K=7,714) — taxminan 7,71 mln. Aniq koeffitsiyent sizning IFUT kodingizga bog‘liq.

• Annuitetlar shartnomasi nima va u qachon kerak?

  Agar zararni qoplash bir yildan ortiq muddatli to‘lovlarni nazarda tutsa, sug‘urtalovchi summani ish beruvchiga o‘tkazadi, u esa yetti ish kuni ichida annuitetlar shartnomasini tuzadi. Unga ko‘ra jabrlanuvchi yoki uning oilasi muntazam davriy to‘lovlarni oladi.