Ҳаво кемаларини суғурта қилиш (KASKO)

Ҳаво кемаларини KASKO суғуртаси ҳаво кемасининг ўзини мулк сифатида ҳимоя қилади. Бу йўловчилар суғуртаси ҳам, учинчи шахслар олдидаги жавобгарлик ҳам эмас. Гап самолёт, вертолёт, дрон ёки бошқа учиш аппаратининг корпуси, қисмлари ва полисда кўрсатилган бўлса, айрим ускуналари ҳақида кетади.

Жуда содда айтганда:

• жавобгарлик суғуртаси бошқаларга етказилган зарар билан боғлиқ;
• hull суғуртаси ҳаво кемасининг ўзига етган жисмоний зарарни қоплайди;
• қоплама шартнома, ҳудуд, фойдаланиш тартиби ва истисноларга боғлиқ;
• авиация зарарларида сумма катта бўлиши мумкин, шунинг учун қайта суғурта ҳам муҳим.

Hull нимани англатади

Авиация суғуртасида hull ҳаво кемасини жисмоний объект сифатида англатади. Буни автомобиль KASKOси билан солиштириш мумкин, лекин тўлиқ бир хил эмас. Ҳаво кемасида фойдаланиш қоидалари, таъмир харажатлари, текширув ва ҳужжатлар бошқача.

Полис тураргоҳда, рул йўлида, учишда, парвозда, қўнишда, ташишда ёки техник хизматда юз берган зарарни қамраб олиши мумкин. Аниқ доира шартномага боғлиқ.

Hull ва жавобгарлик фарқи

Hull суғуртаси эгасининг ҳаво кемасини ҳимоя қилади. Жавобгарлик суғуртаси эса ҳаво кемаси бошқа одамлар, юк, инфратузилма ёки мулкка зарар етказса, учинчи шахслар талаблари билан боғлиқ.

Масалан, қаттиқ қўнишда шасси шикастланса, бу hull масаласи. Шу ҳодиса аэропортдаги бошқа техникани ҳам шикастласа, жавобгарлик қисми ҳам пайдо бўлиши мумкин.

Қайси рисклар муҳим

Aircraft hull insurance одатда ҳаво кемасининг жисмоний шикастланиши ёки йўқолиши билан боғлиқ. Сабаблар авария, қаттиқ қўниш, тўқнашув, ёнғин, об-ҳаво, ерда шикастланиш, қисмлар ўғирланиши ёки тўлиқ нобуд бўлиш бўлиши мумкин.

Баъзи ҳолатлар қўшимча рисклар сифатида кўрилади: уруш рисклари, олиб қочиш, оммавий тартибсизлик, терроризм, ҳаво кемасини ҳибсга олиш ёки мусодара қилиш. Улар автоматик киритилган деб ўйламаслик керак.

Ўзбекистонда нима учун муҳим

Ҳаво кемаси қиммат ва техник жиҳатдан мураккаб мулкдир. Қисман шикастланишнинг ўзи диагностика, таъмир, эҳтиёт қисмлар, туриб қолиш ва экспертизани талаб қилиши мумкин. Ўзбекистон Ҳаво кодекси авиация фаолияти ва ҳаво ҳудудидан фойдаланишни тартибга солади, шунинг учун полис маҳаллий ҳужжатлар ва фойдаланиш режимига мос бўлиши керак.

Нималарни текшириш керак

Полисда модель, серия рақами ва рўйхатдан ўтказиш маълумотлари; тураргоҳ, рул йўли, учиш, парвоз ва қўниш қамрови; двигатель, ускуна ва эҳтиёт қисмлар; суғурта қиймати; франшиза; истиснолар; суғурта тўлови учун керакли ҳужжатлар текширилади.

Хатолар

Hull автоматик равишда йўловчилар ёки учинчи шахслар олдидаги жавобгарликни қоплайди деб ўйламанг. all risks ҳам ҳамма нарсани англатмайди. Ҳудуд ва муддатни эътиборсиз қолдирманг. Пилот, базавий аэродром, фойдаланиш тури ёки ускуналар ўзгарса, полис шартларини қайта текширинг.

Тўлиқ нобуд бўлиш

Таъмир имконсиз ёки иқтисодий жиҳатдан мақсадсиз бўлса, тўлиқ нобуд бўлиш масаласи пайдо бўлади. Авиацияда ҳисоб-китоб мураккаброқ бўлиши мумкин: қиймат, қисмлар, яроқли қолдиқлар, ҳужжатлар ва экспертиза ҳисобга олинади.

Оддий таққослаш: KASKO автомобилни ҳимоя қилса, aircraft hull insurance ҳаво кемасини ҳимоя қилади, лекин авиацияга хос қоидалар билан.