Чекланмаган полис

Очиқ ёки чекланмаган полис — олдиндан чекланган ҳайдовчилар рўйхатисиз ОСАГОнинг одатий номи. Машинани бошқаришга қонуний ҳуқуқи бор ва бошқа талабларга жавоб берадиган турли шахслар ҳайдаши мумкин.

Содда қилиб айтганда:

• полисда қисқа ҳайдовчилар рўйхати йўқ;
• машинани турли рухсат этилган шахслар бошқаради;
• жабрланувчи олдидаги жавобгарлик шартнома бўйича суғурталанган;
• йўл қоидалари ва ҳайдовчи талаблари сақланади.

“Чекланмаган” сўзи сумма, ҳудуд ёки ҳодисаларга эмас, фақат ҳайдовчилар сонига тегишли.

Чекланмаган полис нимани англатади

Амалдаги офертада транспортдан чекланган ва чекланмаган фойдаланиш фарқланади. Чекланган вариантда аниқ ҳайдовчилар доираси, чекланмаганда эса уларнинг олдиндан белгиланган сон лимити йўқ.

Бу ҳар ким машина ҳайдай олади дегани эмас. Ҳайдовчига барибир керак:

• машинадан фойдаланиш учун қонуний асос;
• тегишли бошқариш ҳуқуқи;
• полис шартларига риоя қилиш;
• қонун талабларини бажариш.

Полис эгаси ва ҳайдовчининг одатий мажбуриятларини бекор қилмайди.

Чекланган вариантдан фарқи

Асосий фарқ — рухсат этилган ҳайдовчилар қандай кўрсатилишида. Чекланган вариант доираси олдиндан маълум ва кам ўзгарадиган ҳолатга мос.

Чекланмаган вариант қулай бўлиши мумкин, агар:

• оилада бир неча киши машина ҳайдаса;
• ҳайдовчилар мунтазам алмашса;
• автомобилдан ташкилот фойдаланса;
• барча фойдаланувчини олдиндан айтиш қийин бўлса.

Танлов расмийлаштириш ва мукофот ҳисобига таъсир қилади, аммо нархни фақат амалдаги ОСАГО калькуляторидан текшириш керак.

ОСАГО билан боғлиқлиги

ОСАГО машинанинг ўзини эмас, учинчи шахслар олдидаги фуқаролик жавобгарлигини ҳимоя қилади.

Чекланмаган режим ҳайдовчилар тартибини ўзгартиради, маҳсулот вазифасини эмас. У:

• жабрланувчи олдидаги жавобгарликка тегишли;
• шартнома асосида ишлайди;
• суғурта суммасига эга;
• истисно ва мажбуриятларни сақлайди.

Айбдор ҳайдовчининг ўз машинаси автоматик таъмирланмайди.

Нималар чекланмаган бўлмайди

Ном кўпинча жуда кенг тушунилади. Фақат ҳайдовчилар сони чекланмаган.

Полис қуйидагиларни бермайди:

• чексиз товон;
• ҳар қандай ҳодиса қопламаси;
• ҳужжациз бошқариш ҳуқуқи;
• ҳар қандай ҳудуддаги ҳимоя;
• ўз машинасини автоматик таъмирлаш.

Бошқа барча параметрларни амалдаги шартнома белгилайди.

Кимга қулай

Автомобилдан бир неча киши қонуний фойдаланса ва рўйхатни янгилаш қийин бўлса, бу вариант фойдали.

Одатдаги вазиятлар:

• оилавий машина;
• хизмат автомобили;
• сменали ҳайдовчилар;
• бошқарувнинг тез-тез берилиши;
• фойдаланувчилар таркибининг ўзгариши.

Машинани деярли доим бир киши ҳайдаса, чекланган вариант тушунарлироқ бўлиши мумкин.

Расмийлаштиришдан олдин нимани текшириш керак

Тўловдан олдин керакли фойдаланиш режими танланганини текширинг.

Текширинг:

• эгаси ва машина маълумотлари;
• фойдаланиш тури;
• ҳайдовчиларга талаблар;
• ҳудуд ва амал муддати;
• суғурталовчига хабар бериш тартиби.

Эски нарх ёки скриншотга таянманг: тариф ва ҳисоб ўзгариши мумкин.

Қайси маълумотлар барибир керак

Чекланмаган режим маълумотсиз анкета дегани эмас. Электрон полисга аризачи ва автомобил маълумоти керак.

Тўғри киритинг:

• суғурта қилдирувчи маълумоти;
• машина рўйхат маълумоти;
• алоқа маълумоти;
• танланган фойдаланиш режими;
• зарур бўлса тасдиқловчи ҳужжатлар.

Хатони тўловгача тузатинг, кейинги ўзгаришни шартнома бўйича билдиринг.

ЙТҲдан кейин нима бўлади

Авариядан кейин иштирокчи бошқа томонларга полис маълумотини беради ва суғурталовчига белгиланган тартибда мурожаат қилади.

Текширилади:

• машинани ким бошқаргани;
• унда бошқариш ҳуқуқи бўлгани;
• ЙТҲ ҳолати;
• полис амал қилгани;
• жавобгарлик қопламага киргани.

Чекланмаган рўйхат ҳодисани текширишни бекор қилмайди.

Тўлов қандай кўрилади

Фуқаролик жавобгарлиги суғурта ҳодисаси бўлса, жабрланувчи талаби ҳужжат ва шартнома бўйича кўрилади. Суғурта тўлови тасдиқланган зарарни суғурта суммаси доирасида қоплайди.

Қарорга таъсир қилади:

• ҳодиса ҳолати;
• томонлар ҳужжатлари;
• тасдиқланган зарар;
• шартнома истиснолари.

Чекланмаган режимнинг ўзи тўловни кафолатламайди.

Кенг тарқалган хатолар

Ба’зи эгалар очиқ полис машинани текширувсиз беришга рухсат беради деб ўйлайди.

Хато:

• рўйхат йўқлигини талаб йўқлиги деб билиш;
• ОСАГОни ўз машинаси суғуртаси деб ҳисоблаш;
• ҳайдовчининг ҳуқуқини текширмаслик;
• маълумот ўзгаришини билдирмаслик;
• эски тарифдан фойдаланиш.

Машина фойдаланувчиларига ЙТҲ пайтидаги тартибни олдиндан тушунтиринг.

Муҳим атамалар содда тилда

Очиқ полис — чекланган ҳайдовчилар рўйхатисиз ОСАГО.

Рухсат этилган ҳайдовчи — машинани қонуний бошқарадиган шахс.

Суғурта қилдирувчи — суғурталовчи билан шартнома тузадиган шахс.

Жабрланувчи — зарар етган шахс.

Суғурта суммаси — суғурталовчи жавобгарлигининг полисдаги чегараси.

Амалий вазият

Тошкентлик Азиз ўзи, турмуш ўртоғи ва вояга етган акаси фойдаланадиган оилавий машина учун чекланмаган полис олди. Барча ҳайдовчиларда бошқариш ҳуқуқи ва зарур ҳужжатлар бор эди.

Азизнинг акаси ЙТҲга учраганда, суғурталовчи унинг ҳуқуқи, ҳодиса ҳолати ва шартномани текширди. Алоҳида рўйхатда фамилияси йўқлиги муаммо бўлмади, аммо бошқа шартлар барибир текширилди.