Автомобиллар сони ортиб борар экан, хавф-хатар ҳам ортади. Ўзбекистонда автотранспорт воситасига эгалик қилиш нафақат қулайлик, балки катта масъулият ҳамдир. Йилдан-йилга аҳоли фаровонлиги ошиб, бу эса йўллардаги транспорт воситалари сонининг жадал ўсишига сабаб бўлмоқда.
Статистик маълумотларга кўра, 2025 йил 1 июль ҳолатига мамлакатда жисмоний шахслар томонидан 4 миллион 612,7 мингта автотранспорт воситаси рўйхатдан ўтган. Бу 2024 йилга нисбатан 441,5 мингтага кўп — яъни, бир йилда қарийб ярим миллион янги автомобиллар қўшилганини англатади (манба: zamin.uz, 2025 йил 17 июль).
Йўл ҳаракати жараёнида учинчи шахсларга етказилиши мумкин бўлган мулкий ёки жисмоний зарарни қоплаш мақсадида давлат томонидан "Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш" тизими (қисқача — мажбурий автосуғурта) жорий этилган.
Бу тизим 2008 йил 21 апрелдаги Қонун ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 2008 йил 26 июндаги 141-сонли қарори асосида амалга киритилган бўлиб, унинг мақсади — ЙТҲ натижасида учинчи шахсларга етказилган зарарларни қоплаш орқали фуқароларнинг ижтимоий ҳимоясини таъминлашдир.
Сўнгги йилларда суғурта ташкилотлари томонидан товонларнинг ўз вақтида тўланмаслиги ва зарарларни қоплаш лимитларининг етарли эмаслиги юзасидан кўплаб мурожаатлар бўлганлиги сир эмас.
2019 йилдаги 56 минг сўмлик суғурта мукофоти амалда зарарларни қоплашга етарли бўлмагани сабабли, айрим ҳудудларда суғурта компаниялари томонидан ушбу суғурта турини рақобат муҳитида кўрсатиш юзасидан қизиқиш пасайган. Юқоридаги ҳамда бошқа бир қатор омиллар сабабли, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 23 июлдаги қарори билан мажбурий автосуғурта тизимини ислоҳ қилиш чора-тадбирлари белгиланди.
2023 йилда Тошкент шаҳри бўйича 865,0 мингдан ортиқ суғурта полиси расмийлаштирилиб, 80,5 млрд. сўм суғурта мукофоти йиғилган, 10,6 мингта суғурта даъвоси юзасидан мурожаатлар бўлиб, 77,9 млрд. сўм суғурта товони тўланган.
2025 йилнинг 9 ойида эса 1,54 млн. дона суғурта полиси расмийлаштирилиб, 129,5 млрд. сўм суғурта мукофоти йиғилган. Ушбу давр мобайнида 12,5 мингта суғурта мурожаатлар юзасидан 108,4 млрд. сўм миқдорида суғурта товони тўланганлиги қайд этилган.
Бундай ўсиш, аввало, аҳолининг "автопарки" кенгайиши, "қимматбаҳо" автомобиллар улушининг ортиши ва таъмирлаш нархларининг ўсиши билан боғлиқ деб қараш мумкин.
2026 йил 1 январдан суғурта пули 80,0 млн. сўм этиб белгиланади:
Мол-мулкка етказилган зарар учун — 28,0 млн. сўм;
Ҳаёт ёки соғлиққа етказилган зарар учун — 52,0 млн. сўм.
Бу амалдаги лимитлардан икки баробар юқори. Солиштириш учун:
2019–2025 йилларда амалда бўлган шартларга кўра суғурта пули 40,0 млн. сўмни ташкил қилган. Шундан:
Мол-мулкка етказилган зарар учун — 14,0 млн. сўм;
Ҳаёт ёки соғлиққа етказилган зарар учун — 26,0 млн. сўм.
2019 йилгача амалда бўлган шартларга кўра суғурта пули 12,0 млн. сўмни ташкил қилган. Шундан:
Мол-мулкка етказилган зарар учун — 4,2 млн. сўм;
Ҳаёт ёки соғлиққа етказилган зарар учун — 7,8 млн. сўм.
Шу билан, 2019 йилгача бўлган даврга нисбатан жавобгарлик лимити 6,7 баробарга ошади, суғурта мукофоти эса 1,2 баробарга ўсганлигини кўришимиз мумкин.
Транспорт тури | Тошкент ш. | Тошкент в. | Бошқа ҳудудлар |
|---|---|---|---|
Енгил | 192 000 | 160 000 | 160 000 |
Юк | 336 000 | 280 000 | 280 000 |
Автобус / микроавтобус | 384 000 | 320 000 | 320 000 |
Мотоцикл / трактор / трамвай | 72 000 | 60 000 | 60 000 |
Мисолимизни шартли параметлари:
Транспорт воситаси: Ласетти русумидаги енгил автомобиль;
Ҳайдовчи ёши: 22 ёш;
Ҳайдовчилик стажи: 2 йил;
Рўйхатдан ўтган ҳудуд: Тошкент шаҳри;
Суғурта полиси: ҳайдовчилар сони чекланган ва чекланмаган кўринишда.
Ислоҳ босқичлари | Суғурта пули (сўм) | Чекланган | Чекланмаган |
|---|---|---|---|
2019 йилгача | 12 000 000 | 161 700 | 388 000 |
2019–2025 йй. | 40 000 000 | 56 000 | 168 000 |
01.01.2026 йилдан | 80 000 000 | 192 000 | 384 000 |
Келтирилган мисолимизда (жадвалдан) кўриниб турибдики, 2026 йил 1 январдан бошлаб транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича суғурта пули (жавобгарлиги лимити) сезиларли даражада оширилмоқда.
Суғурта пули (жавобгарлиги лимити) 2019 йилгача бўлган даврга нисбатан 6,7 баробарга ошган (12,0 млн. сўмдан 80,0 млн. сўмгача). Бу ўзгариш фуқароларнинг мол-мулки ва ҳаёти/соғлиғи учун компенсация ҳажмини анча ошириш имконини беради.
Шу билан бирга, суғурта мукофоти (тариф) суғурта жавобгарлигига нисбатан мўътадил ўсган — фақат 1,2 баробарга (161,7 минг сўмдан 192,0 минг сўмга). Бу суғурталовчи ва суғурта қилдирувчи ўртасидаги манфаатлар мувозанатини сақлаган ҳолда ижтимоий адолат принципига мос равишда белгиланганини кўрсатади.
Суғурта қилдирувчиларга мазкур суғурта тури билан боғлиқ бир қатор фойдали эслатмаларни ёзишни лозим деб топдик.
Электрон полислар: Полис электрон кўринишда расмийлаштирилади ва SMS орқали юборилади.
Маълумотлар базаси интеграцияси: Барча маълумотлар Ягона ахборот тизими орқали ИИВ маълумотлар базасига интеграция қилинган.
"Чекланган" ва "чекланмаган" полислар: Жавобгарлик суммалари бир хил, фарқ — бошқаришга киритилган ҳайдовчилар сонида.
Қамров: Полис фақат учинчи шахсга етказилган зарарни қоплайди, ўз автомобилингиз зарари бу полиснинг жавобгарлик доирасига кирмайди.
Суғурта мукофотининг 50% миқдорида сийлов қуйидагилари шахсларга берилади:
Уруш фахрийлари ва меҳнат фронти қатнашчилари;
Ногиронлиги бўлган шахслар;
Пенсионерлар;
Чернобиль фожиасидан жабрланганлар ва бошқалар.
Мажбурий суғурта талабини бажармаслик БҲМнинг 1 бараваридан 3 баравари миқдоригача жаримага сабаб бўлади.
Йўл-транспорт ҳодисаси (ЙТҲ) юз берганда, агар ҳодиса тан жароҳатисиз ва фақат икки автомашина иштирокида бўлса, ҳайдовчилар ЙТҲ ҳақидаги хабарномани мустақил равишда тузишлари мумкин. Бу жараён қуйидаги босқичларда амалга оширилади:
Ҳодиса вақтида — ҳайдовчилар амалга оширади:
Икки нусхада хабарнома тузилади.
Ҳодиса жойи ва автомашиналарнинг шикастланган қисмлари фото ва видео орқали қайд этилади.
Ҳодиса вақти, жойи ва вазият ҳақидаги маълумотлар аниқ ёзиб қўйилади.
Ҳодисадан кейинги дастлабки чоралар:
Ҳодисадан кейин 4 соат ичида мастлик ҳолати текширилади.
Агар жабрланувчи бўлса, у 3 иш куни ичида мустақил экспертизадан ўтиши мумкин.
Ҳайдовчилар 3 иш куни ичида хабарнома ва барча ҳужжатларни ўз суғурталовчисига тақдим этади.
Суғурталовчи томонидан кўриб чиқиш:
Суғурталовчи хабарнома ва ҳужжатларни қабул қилади, автомашинани кўздан кечиради.
Зарур ҳолларда экспертиза тайинланади.
Суғурталовчи 15 иш куни ичида қарор қабул қилади — товон тўлаш ёки рад этиш ҳақида.
Қарор қабул қилинганидан сўнг 5 иш куни ичида тўлов амалга оширилади.
Ҳуқуқий ва регресс тартиблари:
Агар ҳайдовчилар ўз вақтида ҳужжатларни тақдим этмаса ёки мастлик ҳолати текшируви ўтказилмаса, суғурталовчи тўланган товонни регресс тартибида айбдордан ундириши мумкин.
Агар ЙТҲда жиноят аломатлари аниқланса, ҳужжатлар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга юборилади.
Бланкларни eai.uz/europrotocol сайтидан юклаб олишингиз мумкин.
Мажбурий автосуғурта бошқаларга етказилган зарарни қоплайди, лекин ўз автомобилингизни эмас. Тўлиқ ҳимоя учун ихтиёрий суғурта — КАСКО зарур. EUROASIA Insurance компанияси автомобилингиз учун оптимал ҳимояни танлашингиз учун бир нечта КАСКО вариантларини таклиф этади.
КАСКО — автомобилингизнинг комплекс ҳимояси
Классик КАСКО кенг спектрдаги хавфлардан тўлиқ ҳимоя таклиф этади, шу жумладан ЙТҲ (ҳатто сизнинг айбингиз бўлса ҳам), ўғирлик, табиий офатлардан зарар, вандализм ва бошқалар. Уч даражали қамров — LITE, SMART ва DELUXE — бюджетингиз учун оптимал вариантни танлаш имконини беради. Бу йўлда максимал ишончни истаганлар учун идеал танлов.
EUROASIA Insurance КАСКО афзалликлари:
ЙТҲда сизнинг айбингиз бўлса ҳам тўловлар
Онлайн расмийлаштириш 5 дақиқада
24/7 қўллаб-қувватлаш
Суғурта ҳодисалари бўйича 99,7% тўловлар
Автомобиль қийматининг 1,3% дан бошланадиган тарифлар
EUROKASKO — мослашувчан суғурта конструктори
Бу зарур вариантларни мустақил равишда танлаш ва индивидуал полис тузиш имконини берадиган ноёб маҳсулот. Сиз энг заиф деб ҳисоблаган автомобиль қисмларини (олдинги қисм, ён қисмлар, олд ойна, орқа қисм) суғурталашингиз ва керак бўлмаган хавфлар учун ортиқча тўламасликингиз мумкин. Тежамкор ҳайдовчилар ва аниқ ҳимоя истаганлар учун идеал.
EUROKASKO афзалликлари:
Автомобиль қийматининг 0,2% дан бошланадиган тарифлар
Фақат керакли вариантларни танланг
Қамровни мослаштириш имкони
Тўлиқ КАСКО билан солиштирганда 70% гача тежаш
Ноқулай ҳодиса юз бериши кутманг. Ихтиёрий суғуртани ҳозироқ расмийлаштиринг ва автомобилингиз учун максимал ҳимоя олинг.
→ КАСКО нархини онлайн ҳисоблаш
→ Европротокол ҳақида кўпроқ билиш
Ҳурматли ҳайдовчилар! Мажбурий автосуғурта нафақат қонун талаби, балки сизнинг молиявий ҳимояингиз ва хотиржамлигингиздир. 2026 йилдан қамров лимитлари сезиларли даражада ошади, бу эса барча йўл ҳаракати иштирокчилари учун яхшироқ ҳимоя дегани.
Лекин эсда тутинг: мажбурий автосуғурта фақат учинчи шахсларга етказилган зарарни қоплайди. Автомобилингизнинг тўлиқ ҳимояси учун EUROASIA Insurance компаниясидан КАСКО ёки EUROKASKO ихтиёрий суғуртасини танланг.
Биз билан боғланинг:
Колл-центр: 1147 (Ўзбекистон бўйлаб бепул)
Телефон: +998 71 207-91-93
Email: info@eai.uz
Сайт: eai.uz
Хавфсиз йўллар ва ишончли ҳимоя тилаймиз!
EUROASIA INSURANCE delegasiyasi Vetnamning yetakchi sug'urta kompaniyasi PVI Insurance ning 30 yilligida ishtirok etadi. Kompaniyaning raqamli transformatsiya va xalqaro e'tirof yutuqlari haqida bilib oling.
19 yanvarda yettinchi g'olib aniqlandi! Kombinerlangan to'plam: avtopyulesos + isitiladigan yopqich va 2 EuroKASKO moduli. O'yinga qo'shiling!
Blogingizni EUROASIA Insurance hamkorlik dasturi bilan daromad manbaiga aylantiring. OSAGO, KASKO va sayohat sug'urtasi sotuvidan 20% gacha daromad oling, investitsiya va maxsus bilimlar talab qilinmaydi.
12 yanvarda oltinchi g'olib aniqlandi! Jump Starter va EuroKASKO "Yon qismlar" moduli sovg'a qilindi. O'yinga qo'shiling va qimmatli sovg'alar yuting!
