OSAGO vs KASKO O‘zbekistonda: Qaysi birini tanlash va qachon?

Avtomobil sotib olayotganda, ayniqsa birinchi marta, har bir haydovchi avtosug‘urta haqida o‘ylaydi. O‘zbekistonda eng mashhur ikki turdagi sug‘urta mavjud: OSAGO (OSGOVTS) va KASKO. Ular o‘rtasida qanday farq bor va aynan sizga qaysi biri kerak?

Sug‘urta turlarini to‘g‘ri tushunish sizga to‘g‘ri tanlov qilishda va moliyaviy xavfsizlikni ta’minlashda yordam beradi.

OSAGO (OSGOVTS): Haydovchining javobgarligini majburiy sug‘urtalash

Bu nima?

OSAGO — bu transport vositalari egalarining fuqorolik javobgarligini majburiy sug‘urtalashdir. O‘zbekiston hududida har qanday avtomobilni boshqarish uchun OSAGO polisini rasmiylashtirish qonuniy talab hisoblanadi.

Nimani sug‘urtalaydi?

OSAGO sizning avtomobilingizni emas, balki boshqa yo‘l harakati ishtirokchilari oldidagi javobgarligingizni sug‘urtalaydi. Agar siz YTHda aybdor bo‘lsangiz, sug‘urta kompaniyangiz boshqa tomonning avtomobiliga, sog‘lig‘iga yoki mol-mulkiga yetgan zararlarni qoplaydi.

To‘lov limiti:

2025-yilda OSAGO bo‘yicha umumiy to‘lov limiti 40 million so‘mni tashkil etadi:

• 14 million so‘mgacha — mulkka yetkazilgan zarar (ya’ni boshqa avtomobilni ta’mirlash),

• 26 million so‘mgacha — sog‘liq va hayotga yetgan zarar.

Narxi:

Polis narxi davlat tomonidan belgilangan tariflar asosida hisoblanadi. U transport vositasi turi, ro‘yxatdan o‘tgan hudud, dvigatel hajmi, haydovchining yoshi va tajribasiga qarab o‘zgaradi. OSAGO ni onlayn arzon narxda rasmiylashtirish mumkin.

Majburiylik:

OSAGO bo‘lishi majburiy. Sug‘urtasiz avtomobil boshqarish uchun jarima solinadi.

KASKO: Sizning avtomobilingizni ixtiyoriy himoya qilish

Bu nima?

KASKO — bu ixtiyoriy avtosug‘urta turi bo‘lib, uni olish sizning shaxsiy tanlovingizdir. Qonun bilan talab etilmaydi, lekin kredit asosida olingan avtomobillar uchun banklar KASKO sug‘urtasini talab qiladi.

Nimani sug‘urtalaydi?

KASKO — aynan sizning avtomobilingizni himoya qiladi. Standart KASKO polislari quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

• Zarar: YTH natijasida (hatto siz aybdor bo‘lsangiz ham), tabiiy ofatlar (dolu, bo‘ron, suv toshqini), yong‘in, uchuvchi buyumlar, vandalizm va boshqa holatlar tufayli yetkazilgan zarar.

• O‘g‘irlik (ugon): Avtomobil o‘g‘irlansa yoki butunlay yo‘q qilinsa, to‘lov amalga oshiriladi.

To‘lov limiti:

KASKO bo‘yicha sug‘urta summasi, odatda, avtomobilning shartnoma tuzilgan vaqtdagi bozor qiymatiga teng bo‘ladi. Avtomobil o‘g‘irlangan yoki to‘liq zararlanganda siz ushbu miqdorga yaqin kompensatsiya olasiz (amortizatsiya va franchayzing miqdori ayirib tashlanadi).

Narxi:

KASKO narxi OSAGOga qaraganda ancha qimmat. U quyidagilarga bog‘liq:

• avtomobil markasi va modeli,

• yoshi va qiymati,

• tanlangan risklar soni,

• franchayzing (sug‘urta kompaniyasi zimmasidagi minimal miqdor),

• o‘rnatilgan xavfsizlik tizimlari,

• tanlangan sug‘urta kompaniyasi tariflari.

Majburiylik:

KASKO qonuniy jihatdan majburiy emas, lekin yangi yoki qimmat avtomobillar uchun tavsiya etiladi.

Nimani tanlash kerak: OSAGO, KASKO yoki har ikkisini?

OSAGO — barchaga kerak. Bu sizga avtomobil boshqarishga huquq beradi va qonuniy majburiyatdir.

KASKO tavsiya etiladi, agar:

• Sizda yangi yoki qimmat avtomobil bo‘lsa,

• Avtomobil kredit asosida olingan bo‘lsa,

• Siz tajribasiz haydovchi bo‘lsangiz,

• Mashinangizni ko‘p hollarda qo‘riqlanmaydigan joylarda qoldirsangiz,

• Avtomobil bilan bog‘liq har qanday moliyaviy yo‘qotishdan himoyalanmoqchi bo‘lsangiz.

Xulosa:

OSAGO va KASKO — bu bir-birini o‘rnini bosmaydigan, balki bir-birini to‘ldiruvchi avtosug‘urta turlaridir:

• OSAGO — boshqalarga yetkazgan zararingizdan sizni moliyaviy jihatdan himoya qiladi.

• KASKO — aynan sizning avtomobilingizni zarar va o‘g‘irlikdan himoya qiladi.

Yangi va qimmat avtomobil egalari uchun ikkala polisni birgalikda olish tavsiya etiladi.

Avtomobilingiz uchun sug‘urta tanlashdan oldin o‘z ehtiyojlaringiz, xavflar darajasi va moliyaviy imkoniyatlaringizni baholab chiqing. Sug‘urta kompaniyalari takliflarini (reyting va shartlar) solishtiring va O‘zbekistonda, ayniqsa Toshkentda, eng mos avtosug‘urta variantini tanlang.