Umra safari 2026: yangi tartib va o'zgargan qoidalar

2026-yil aprelida Makkada 170 dan ortiq o'zbekistonlik ziyoratchi vatanga qayta olmay qoldi. Safarni litsenziyasi yo'q vositachilar uyushtirgan edi. Ular orasida yurak xastaligi va qandli diabet bilan yashaydigan, har kuni dori ichishi shart bo'lgan keksalar ham bor edi.

Ko'p oila uchun umra — umrda bir marta bo'ladigan safar. Aynan shuning uchun uni «tanishning tanishi»ga emas, tekshirib bo'ladigan tartibga ishonib topshirgan ma'qul.

2026-yilda bu tartib o'zgardi. Endi umraga chiqmoqchi bo'lgan har bir fuqaro haj-umra.gov.uz yagona portalida ro'yxatdan o'tishi shart — talab 2026-yil 1-maydan kuchga kirgan va hozir amalda. Portalga ma'lumotlari kiritilmagan odam safarga chiqarilmaydi.

Darrov bir farqni aytib qo'yaylik, chunki tartib aynan shundan kelib chiqadi. Haj yiliga bir marta, davlatlararo kelishuv va qat'iy kvota bo'yicha o'tkaziladi va uni faqat musulmonlar idorasi uyushtiradi. Umra esa yil davomida amal qiladi, unga kvota yo'q — 2019-yildan bekor qilingan — va uni litsenziyaga ega turfirma ham tashkil qila oladi.

Shuning uchun umrada tanlov ham, mas'uliyat ham ko'proq ziyoratchining o'zida.

Quyida — boshidan oxirigacha bo'lgan yo'l. Bosqichlar ketma-ketligi bejiz emas: har biri o'zidan oldingisiga bog'langan.

1. Litsenziyali tashkilotchi
2. haj-umra.gov.uz da ro'yxat (1-maydan majburiy)
3. Umra vizasi — Nusuk orqali
4. ACWY emlashi (kamida 10 kun oldin)
5. Sug'urta: vizada nima bor, nima yo'q
6. Uchish

Bosqich 1. Litsenziyali tashkilotchini tanlang

O'zbekistonda umrani ikki toifa tashkilotchi uyushtirishi mumkin: O'zbekiston musulmonlari idorasi yoki Din ishlari bo'yicha qo'mita litsenziyasiga ega yuridik shaxs. Boshqa hech kim.

2024-yil 5-oktabridan umrani uyushtirish alohida litsenziyalanadigan faoliyat turiga aylandi. Talablar keskin kuchaydi: «Ziyorat» jamg'armasida 1 million dollar zaxira (ilgari 100 ming dollar edi), Saudiya tomonidagi hamkor bilan shartnoma, ziyoratchilarga Makka va Madinada o'z vaqtida sifatli tibbiy xizmat ko'rsatishni tashkil etish majburiyati.

Natijani raqamlar ko'rsatadi. 2024-yil fevralida bozorda 134 ta tashkilotchi ishlagan. Yangi talablardan keyin 12 tasi qoldi — avvalgi sonning 8,9 foizi. 2025-yil mayiga kelib ro'yxat 14 taga yetdi va 2026-yil iyul holatiga ko'ra ham shuncha.

Bu talablarni shartnomani o'qiyotganda tekshirsa bo'ladi. Qaror bo'yicha guruh rahbari diniy ma'lumotga ega bo'lishi va musulmonlar idorasi bilan shartnoma asosida ishlashi, mehmonxona 3 yulduzdan past bo'lmasligi, Saudiya hamkoriga to'lov faqat bank orqali o'tishi kerak. Uchinchi davlatlar orqali ishlash va umra vizasidan boshqa viza rasmiylashtirish taqiqlangan.

Ro'yxat o'zgarib turadi, shuning uchun bu yerda kompaniyalar nomini keltirmaymiz. To'g'ri yo'l bitta: pul to'lashdan oldin Din ishlari bo'yicha qo'mitaning gov.uz saytidagi rasmiy ro'yxatini oching va firma nomini o'sha yerdan toping. Ro'yxatda yo'q ekan — shartnoma imzolamang.

Litsenziyasiz umra uyushtirganlik uchun jarima — 200 BHM, ya'ni 82,4 million so'm. Jinoyat kodeksining 168-moddasi bo'yicha jinoiy javobgarlik ham nazarda tutilgan. Jazo tashkilotchiga tegishli, lekin oqibatini ziyoratchi ko'radi.

Bosqich 2. haj-umra.gov.uz da ro'yxatdan o'ting

Portalning o'zi 2025-yil 21-apreldagi PF-68 Prezident farmoni bilan yo'lga qo'yilgan, majburiy ro'yxat esa Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-yanvardagi qarori bilan kiritilgan. Qarorda shunday deyilgan:

2026-yil 1-fevraldan boshlab "Haj" tadbiriga, 2026-yil 1-maydan boshlab "Umra" tadbiriga olib borish Portalda majburiy ro'yxatga olish orqali amalga oshiriladi. Ziyoratchilar to'g'risidagi ma'lumotlarni Portalga kiritmasdan ushbu tadbirlarni amalga oshirishga yo'l qo'yilmaydi.

Tartib O'zbekiston fuqarolariga ham, chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga ham tegishli.

Keksa avlod uchun eng sezilarli o'zgarish shu: endi mahalla yoki hokimiyat orqali navbatga yozilish yo'q. Ziyoratchi portalda o'zi ro'yxatdan o'tadi.

Qonunda ikki yo'l ko'rsatilgan.

Birinchisi — portal orqali mustaqil. Portalga o'zingiz kirasiz, tashkilotchini tanlaysiz — O'zbekiston musulmonlari idorasi (bu variant faqat O'zbekiston fuqarolari uchun ochiq) yoki litsenziyali yuridik shaxs — va shartnoma tuzasiz. Shartnoma portalda ko'rsatilgan telefon raqamiga keladigan SMS-kodni kiritish orqali rasmiylashtiriladi.

Ikkinchisi — tashkilotchi orqali. Litsenziyali firmaga yoki musulmonlar idorasi huzuridagi Haj va umra markaziga borasiz, ular ma'lumotlaringizni portalga o'zlari kiritadi. Shundan keyin SMS-kod sizga keladi va shartnoma aynan shu kodni kiritish bilan tuziladi; tashkilotchi tarafidan u rahbarning elektron raqamli imzosi bilan imzolanadi.

SMS-kod ziyoratchining o'ziga keladi va kodsiz shartnoma tuzilmaydi. Demak, firma kodni aytib berishingizni so'rasa yoki «hammasini o'zimiz qilamiz, tashvishlanmang» desa — bu yaxshi belgi emas.

Shartnomangizni portalda o'z ko'zingiz bilan ko'ring.

Umra uchun arizada doimiy yashash manzilini ham, vaqtinchalik manzilni ham ko'rsatsa bo'ladi; hajda faqat doimiy manzil talab qilinadi.

Bosqich 3. Hujjatlar va umra vizasi

Umra vizasi Saudiya tomonining Nusuk platformasi orqali beriladi — bu Haj va umra vazirligi boshqaradigan rasmiy platforma, unda viza, mehmonxona va transport bir joyda rasmiylashtiriladi. Amalda arizani sizning tashkilotchingiz to'ldiradi.

Kerak bo'ladigan asosiy hujjatlar: amal qilish muddati kamida 6 oy qolgan biometrik pasport, talabga mos rangli fotosurat, emlash sertifikati (4-bosqichga qarang) va tashkilotchi bilan yozma shartnoma.

Viza odatda tez rasmiylashtiriladi — ko'p arizalar bir necha soat ichida tasdiqlanadi, lekin rejalashtirishda 72 soatga mo'ljal qilgan ma'qul.

Turistik e-viza — umra uchun ishonchli yo'l emas. 2025-yilda, 23-apreldan 9-iyungacha, Saudiya Arabistoni O'zbekiston va Tojikiston fuqarolariga turistik e-viza berishni vaqtincha to'xtatgan edi; 19-iyunda qayta tiklandi. Bu bir martalik chora bo'ldi, uni har yilgi qoida deb qabul qilish noto'g'ri.

Ammo xulosa o'z kuchida qoladi: ziyoratchi uchun asosiy va oldindan bashorat qilinadigan yo'l — turistik viza emas, litsenziyali tashkilotchi orqali olinadigan umra vizasi.

Ayollar uchun. Mahram — yaqin erkak qarindosh hamrohligi — talabini Saudiya Arabistoni 2022-yil oktabrida bekor qilgan. 18 yoshdan oshgan ayol safarga mustaqil chiqishi mumkin.

Amalda esa ayrim agentliklar hamon guruh yoki hamroh talab qilishi mumkin: bu davlat qoidasi emas, konkret firmaning ichki tartibi. Shu shartni pul to'lashdan oldin tashkilotchidan aniqlab oling.

Boshqa yo'nalishlar bo'yicha hujjatlar boshqacha yig'iladi — masalan, Shengen vizasi uchun hujjatlar ro'yxatini alohida ko'rib chiqqanmiz.

Bosqich 4. Meningokokkga qarshi emlash

2025-yil fevralidan umraga boradigan har bir ziyoratchi uchun meningokokk (ACWY) emlashi majburiy — bu Saudiya Arabistoni Sog'liqni saqlash vazirligining talabi.

Muhimi — muddat. Emlash Saudiya Arabistoniga kirishdan kamida 10 kun oldin qilinishi kerak. Amalda ko'proq zaxira qoldiring — 15 kundan bir oygacha: sertifikatni rasmiylashtirish ham vaqt oladi.

Vaksinaning ikki turi bor: konyugatsiyalangan (5 yil amal qiladi) va polisaxarid (3 yil). Ilgari emlangan bo'lsangiz, sertifikat muddati o'tmaganini tekshiring — qayta emlash shart emas.

Yana bir farq, ko'pchilik buni bilmaydi. Hajda tibbiy ko'rik va emlash davlat muassasalarida bepul qilinadi. Umrada esa ular ixtiyoriy va ziyoratchining o'z hisobidan: emlashni davlat yoki xususiy klinikada o'zingiz rasmiylashtirasiz.

Ya'ni sertifikatni Saudiya tomoni talab qiladi, O'zbekiston tomoni esa uni umra uchun markazlashtirilgan holda tashkil qilmaydi. Bu ish ziyoratchining o'z zimmasida.

Bosqich 5. Sug'urta: nima allaqachon bor, nima yo'q

2025-yil 1-yanvaridan umra vizasi tibbiy sug'urtani o'zi bilan olib keladi. Polisni Saudiya Sog'liqni sug'urtalash kengashi (CHI) qoidalari bo'yicha Tawuniya kompaniyasi rasmiylashtiradi, qoplama chegarasi — 100 000 Saudiya riyoli, ya'ni taxminan 27 000 dollar. Mukofot viza yig'imi ichiga kiritilgan va undan voz kechib bo'lmaydi.

Demak, xuddi shu himoya uchun ikkinchi marta pul to'lash shart emas. Bu qismi hal qilingan.

Endi ochig'ini aytamiz — bu polis nimani qoplamaydi:

• faqat Saudiya Arabistoni hududida ishlaydi. Yo'l, tranzit (masalan, Istanbuldagi qo'nish), mamlakatga kirishdan oldingi va chiqib ketgandan keyingi davr — qoplanmaydi;
• surunkali kasalliklar va ularning rejali davosi — diabet, gipertoniya, astma — shoshilinch holat bo'lmasa, qoplanmaydi;
• safarni uchishdan oldin bekor qilish qoplanmaydi. Bu alohida mahsulot: safarga chiqa olmaslik sug'urtasi;
• bagaj, o'g'irlik va fuqarolik javobgarligi ham qoplanmaydi.

Qoplanadigan qismida shoshilinch tibbiy yordam, gospitalizatsiya, tashxis va davolash, shoshilinch gemodializ, homiladorlik asoratlari, shoshilinch stomatologiya (500 SAR gacha) va jasadni vatanga qaytarish — repatriatsiya — bor.

Polisning amal qilish muddatini vizani olayotganda tashkilotchingizdan aniqlab oling va shartnomada yozib qo'ying.

Polis haqiqatan rasmiylashtirilganini o'zingiz ham tekshirsangiz bo'ladi: Saudiya Sog'liqni sug'urtalash kengashining rasmiy xizmati pasport yoki viza raqami bo'yicha ziyoratchi polisini ko'rsatadi. Tashkilotchining og'zaki tasdig'iga tayanish shart emas.

Aynan shu chegara keksalar va surunkali kasalligi bo'lganlar uchun muhim: doimiy qabul qilinadigan dorilar va rejali davolash o'rnatilgan polisdan tashqarida qoladi. Ziyoratchilarning bir qismi shuning uchun yo'lni va surunkali holatlarni qamrab oladigan alohida qoplamani qo'shimcha rasmiylashtiradi. Bu majburiy emas va vizaga aloqasi yo'q — shaxsiy qaror.

Tashkilotchining sug'urtasi — butunlay boshqa narsa. Vazirlar Mahkamasining 668-sonli qarori turfirmadan sug'urta polisini talab qiladi, lekin bu firma faoliyatini sug'urtalash, litsenziya olishning sharti. Bu sizning shaxsiy polisingiz emas. Shartnomada «sug'urta bor» degan qatorni ko'rsangiz, aynan qaysi sug'urta ekanini so'rang.

Safar qancha turadi

Narxni asosan ikki narsa belgilaydi: mehmonxonaning masjidga yaqinligi va xonadagi kishilar soni.

Narxlar — 2026-yil o'rtasidagi ochiq takliflar bo'yicha; mavsum, mehmonxonaning masjidga yaqinligi va xonadagi kishilar soniga qarab o'zgaradi.

O'zbekistonlik ziyoratchilar orasida ko'p uchraydigan format — 14 kunlik safar.

Vizaning o'zi rasmiy yig'im va sug'urta bilan birga 400–480 SAR turadi; agentlik ustamalari bilan amaldagi diapazon 550–800 SAR.

Makka va Madina orasidagi yo'l ko'pincha paketga kirmaydi yoki alohida hisoblanadi. Haramayn tezyurar poyezdi ikki shahar orasini 2 soat 20 daqiqadan 2 soat 45 daqiqagacha bosib o'tadi: ekonom-klass 100–200 SAR, biznes-klass 250–300 SAR. Bagaj — bitta chamadon, 25 kg gacha, ustiga qo'l yuki. Chiptalar Ramazonda va yuqori mavsumda qimmatlashadi.

Arzonroq muqobil — avtobus: 5–6 soat, 75–150 SAR. Taksi yoki shaxsiy transfer o'rtacha 4 soat oladi va butun mashina uchun hisoblanadi, ya'ni guruh bo'lib ketayotganlarga qulayroq.

Va valyuta haqida. O'zbek agentliklari hisobni odatda hisob-faktura kunidagi kursda chiqaradi, shuning uchun so'mdagi yakuniy summa dastlab aytilganidan farq qilishi mumkin. Kurs qanday belgilanishini shartnomada oldindan o'qing.

Qimmatga tushadigan xatolar

Litsenziyasiz vositachiga ishonish. 2024–2025-yillarda umra bo'yicha 34 ta jinoyat ishi qo'zg'atilgan, 53 ta firma faoliyati to'xtatilgan, 580 ziyoratchi vatanga shoshilinch qaytarilgan — ma'lumotlar Din ishlari bo'yicha qo'mitaga tegishli. Deyarli barcha holatlarda boshlanish bir xil: rasmiy ro'yxatda yo'q vositachi va bozordan past narx.

Turistik viza bilan borib, hajga qolib ketishga urinish. Bu Saudiya qonunchiligi bo'yicha jarima, deportatsiya va uzoq muddatli kirish taqiqiga olib keladi. Umra vizasi umraga, haj esa alohida kvota va ruxsatnomaga tegishli.

Mavsumni hisobga olmaslik. Har yili haj mavsumi oldidan umra bir necha haftaga to'xtatiladi, sanalarni Saudiya Arabistoni Haj va umra vazirligi e'lon qiladi. Bahorgi safarni rejalashtirayotgan bo'lsangiz, kalendarni oldindan tekshiring.

Hamma narsani og'zaki kelishish. Qaytish chiptasi, mehmonxona nomi va sinfi, guruh rahbari, ovqatlanish — bularning bari yozma shartnomada bo'lishi kerak. Og'zaki va'da bilan janjal chiqqanda hech narsani isbotlab bo'lmaydi.

Va oxirgi narsa, u xatoga kirmaydi, lekin hisobga olish kerak. 2026-yil 2-martda mintaqadagi vaziyat keskinlashgani va havo hududlari yopilgani sababli O'zbekiston aviakompaniyalariga umra dasturi bo'yicha ziyoratchilarni Saudiya Arabistoniga olib borish to'xtatildi — shu jumladan Toshkent — Jidda reyslari ham, — Jiddadan esa vatanga qaytarish reyslari uyushtirildi. 10-martdan Transport vazirligi qatnovlarni qayta ochdi va yo'lovchi turi hamda fuqaroligi bo'yicha cheklovlar bekor qilindi.

O'sha paytdan qolgan qoida bugun ham kuchda va u sizga bevosita tegishli: tashkilotchi har bir ziyoratchiga alohida borish-qaytish chiptasini berishi shart — reysni qaysi aviakompaniya bajarishidan qat'i nazar. Aeroportda Saudiya Arabistoniga uchayotgan yo'lovchilarda qaytish chiptasi borligi tekshiriladi. Shu bilan birga tashkilotchi mehmonxona vaucherini, transferlarni, ovqatlanishni va sug'urta polisi nusxasini taqdim etishi kerak — polis nusxasini olganingizda qaysi sug'urta ekanini aniqlab oling.

Xulosa oddiy: qaytish chiptangiz qo'lingizda bo'lsin. To'liq qonuniy rasmiylashtirilgan safar ham tashqi sabablarga qarab siljishi mumkin, shuning uchun muhim sanalarni safar chetiga qo'ymang.

Uchishdan oldin: tekshiruv ro'yxati

• Tashkilotchi Din ishlari bo'yicha qo'mitaning rasmiy ro'yxatida bor — tekshirilgan.
• haj-umra.gov.uz portalida ro'yxatdan o'tilgan, shartnoma SMS-kodingiz bilan tasdiqlangan va portalda ko'rinib turibdi.
• Umra vizasi Nusuk orqali rasmiylashtirilgan; pasport muddati kamida 6 oy.
• ACWY emlashi qilingan — uchishdan kamida 10 kun oldin, sertifikat qo'lda.
• Alohida borish-qaytish chiptasi qo'lda — aeroportda tekshiriladi; mehmonxona vaucheri va transferlar shartnomada.
• Vizadagi sug'urta nimani qoplashi va nimani qoplamasligi tushunilgan.

Umra bu ma'noda alohida holat: sug'urta viza bilan birga keladi. Odatdagi chet el safarlarida — ta'til, o'qish, ish safari — bunday emas, polisni o'zingiz rasmiylashtirasiz. EUROASIA'da uni onlayn tanlash mumkin: eai.uz/travelling.