Узбекча
Ўзбекистонда йўл транспорт ҳодисаларини расмийлаштиришда “Европротокол” тизими: тўлиқ қўлланма 2025
Ҳар йили Ўзбекистон йўлларида автомобиллар сони ортиб бораётгани сингари, йўл-транспорт ҳодисалари (ЙТҲ) сони ҳам кўпаймоқда. Кичик ЙТҲларни расмийлаштириш жараёнини енгиллаштириш мақсадида мамлакатда “Европротокол” тизими жорий этилган. Унга кўра ҳайдовчилар ГАИ ходимларини чақирмасдан туриб, авария ҳолатини мустақил равишда расмийлаштиришлари мумкин.
Европротокол нима?
Европротокол — бу ЙТҲни содда тартибда расмийлаштириш жараёни бўлиб, унда авария қатнашчилари махсус йўл-транспорт ҳодисаси тўғрисида хабарнома бланкасини ўзлари тўлдирадилар. Ушбу тизим Ўзбекистонда йўл полицияси юкини камайтириш ва суғурта тўловларини тезлаштириш мақсадида жорий этилган.
Европротоколнинг асосий афзаллиги шундаки, ҳайдовчилар ҳодиса жойидаёқ ҳужжатларни тез расмийлаштириб, инспекторлар келгунича йўлни очишлари мумкин. Бу шаҳарларда тирбанд ҳаракат шароитида жуда муҳим, чунки ҳар бир дақиқалик тўхташ жиддий тирбандликка олиб келиши мумкин.
Қачон европротоколдан фойдаланиш мумкин?
Европротоколдан фақатгина муайян шартлар бажарилганда фойдаланиш мумкин. Биринчидан, ЙТҲда иккитадан ортиқ транспорт воситаси қатнашмаслиги керак. Иккинчидан, ҳодиса натижасида жабрланганлар — яраланган ёки ҳалок бўлганлар бўлмаслиги лозим. Учинчидан, етказилган зарар белгиланган лимитдан ошмаслиги керак.
Муҳими, ҳар икки ҳайдовчида ҳам амал қилувчи мажбурий автосуғурта (ОСАГО) полислари бўлиши шарт. Шунингдек, ҳайдовчилар ўртасида ҳодиса сабаблари ва айбдорлик юзасидан келишмовчилик бўлмаслиги керак.
Агар ҳайдовчилардан бири маст ёки наркотик таъсирида бўлса, йўл белгилари, тўсиқлар ёки инфратузилма элементлари зарарланса, ёки зарар етказиш қасддан содир этилган бўлиши гумон қилинса — европротоколни қўллаб бўлмайди.
Расмийлаштириш бўйича қадамма-қадам кўрсатма
Ҳодиса жойини хавфсиз қилиш: авария сигналини ёқиш, авария тўхташ белгисини ўрнатиш ва зарурат бўлса, биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш.
Фотосурат ёки видеофиксация: ЙТҲ жойи, автомашиналарнинг жойлашуви, зарар кўрган жойлари, давлат рақамлари ва атроф муҳитни тушириш лозим. Тормоз излари, шиша парчалари ва бошқа излар ҳам фотосуратга олиниши керак.
Автомобилларни йўлдан олиб ташлаш: Агар ҳаракатга тўсиқ бўлса.
Хабарнома тўлдириш: Ҳар бир ҳайдовчи ўз қисмида шахсий маълумотлар, автомобил ва суғурта компанияси ҳақида маълумотларни ёзади. ЙТҲ жойи, вақти, об-ҳаво, зарар тури ва схемада автомашиналарнинг жойлашувини кўрсатади.
Зарур ҳужжатлар
Ҳар икки ҳайдовчининг ҳайдовчилик гувоҳномаси
Автомобил рўйхатдан ўтказилганлик гувоҳномалари
Амалдаги ОСАГО полислари
ЙТҲ ҳақидаги хабарнома бланкаси
Агар автомашина ишончнома билан бошқарилаётган бўлса, ишончнома
Ушбу бланкалар ОСАГО расмийлаштирилганда суғурта компанияси томонидан берилади. Автомобилда доим бир неча донасини сақлаш тавсия этилади. Бланкаларни тўлдириш ва олиш ҳақида тўлиқ маълумот eai.uz сайтида бор.
Ҳужжатларни топшириш муддати
ЙТҲдан кейин зарар кўрган шахс айбдор ҳайдовчининг суғурта компаниясига 5 иш куни ичида мурожаат қилиши керак. Айбдор ҳайдовчи ҳам ўзининг суғурта компаниясига шу муддатда хабар бериши шарт.
Суғурта компаниясига тақдим этиладиган ҳужжатлар:
Тўлдирилган хабарнома
Ҳайдовчиларнинг ҳужжатларидан нусха
ЙТҲ жойидан олинган суратлар
Агар бор бўлса — ЙТҲ ҳақидаги маълумотнома
Суғурта компанияси мурожаатни кўриб чиқиб, белгиланган муддатларда компенсация тўлаш ҳақида қарор қабул қилади.
Афзаллик ва чекловлар
Афзалликлари:
ГАИни кутмасдан тезкор расмийлаштириш
Ҳаражатларни камайтириш
Суғурта тўловларини тезлаштириш
Чекловлари:
Зарар миқдори лимитдан ошса, ГАИ чақириш шарт
Ҳодиса сабабида келишмовчилик бўлса, полиция аралашуви талаб этилади
Европротокол Ўзбекистонда кичик ЙТҲларни тез ва қулай расмийлаштириш учун самарали воситадир. Ундан тўғри фойдаланилса, вақтни тежаш ва суғурта пулини олиш жараёни анча енгиллашади. Тизим ҳақида батафсил маълумотни расмий сайт — eai.uz орқали олишингиз мумкин.
