Суғурталовчига билдирилган ҳодисани кўриб чиқиш жараёни: ҳолат ва ҳимояни текшириш, зарарни баҳолаш, товонни ҳисоблаш ва қарор қабул қилиш. Тўлов маъқулланса, у шартнома бўйича бажарилади.


Машина шикастланди, ариза юборилди. Энди суғурталовчи қайси ҳужжатларни текшириши, сумма қандай аниқланиши ва қарордан кейин нима бўлишини билиш керак. Бу иш суғурта даъвосини бартараф этиш деб аталади.
Суғурта даъвосини бартараф этиш — билдирилган ҳодисани кўриб чиқишнинг бутун жараёни: ҳолат ва суғурта ҳимоясини текшириш, зарарни баҳолаш, товонни ҳисоблаш ва мурожаат бўйича қарор қабул қилиш. Тўлов маъқулланса, кейин у шартнома шартларига кўра бажарилади.
Содда қилиб айтганда:
Одатда жараён бир-бирига боғлиқ бир неча ишни ўз ичига олади:
Босқичлар бир вақтда кечиши мумкин: бу умумий йўл, барча суғурта турлари учун бир хил жадвал эмас. КАСКО танлаётганда ўз дастурингиз бўйича мурожаат тартибини олдиндан ўқинг.
Рўйхат хавф ва шартномага боғлиқ. Қуйидагилар керакми, текширинг:
Суғурталовчидан нима олингани ва нима етишмаётганини аниқланг. Ҳужжат нусхалари, ёзишмалар ва ариза қабул қилингани тасдиғини сақланг. Бошқанинг ҳикоясидаги ҳужжатлар рўйхатини текширмасдан ўз ҳолатингизга қўлламанг.
Устахона сметаси ишлар нархини кўрсатади, лекин суғурта ҳимоясини белгиламайди. Кўриб чиқишда билдирилган ҳодисадан келган шикастлар олдинги нуқсонлардан ажратилади ва тегишли чекловлар текширилади.
Натижага франшиза — шартнома бўйича қопланмайдиган зарар қисми — ҳамда лимитлар таъсир қилиши мумкин. Шу сабабли таъмир нархи, тан олинган зарар ва тўлов суммаси фарқ қилиши мумкин. Кўрик ёки баҳоловчи хулосаси зарарни аниқлашга ёрдам беради, лекин бутун мурожаат бўйича қарор ўрнини босмайди.
Қайси маълумот етишмаётгани ва у нима учун кераклигини сўранг. Ҳисоб савол туғдирса, унинг таркиби ва камайтириш асосларини сўранг. Рад этилса, унинг сабаблари ҳамда суғурталовчи қайси ҳолат ва шартларга таянганини текширинг.
Ҳужжат юбориш, қарор қабул қилиш ва пул ўтказиш муддатлари бошқа-бошқа. Ҳар бир муддатни амалдаги қоидалар ва ўз шартномангиздан текширинг. Бошқа дастур муддатини текширмасдан қўлламанг. Тўқнашувсиз ҳодисалар учун йўл-транспорт ҳодисасисиз КАСКО тўловини олиш йўриқномаси ёрдам беради.
Атама полис олаётган ёки шикаст ҳақида аллақачон хабар берган ҳайдовчига фойдали. Жараён фақат пул ўтказишдан иборат эмас ва ҳар доим суд низосини англатмайди: аввал ҳодисанинг ўзи ва ҳимоя шартлари текширилади.
Полис ҳақини тўлаш ёки ариза бериш ҳар қандай таъмир қопланади дегани эмас. Натижа шартнома шартлари ва тасдиқланган ҳолатларга боғлиқ. Қуйидаги уч ҳикоя тўқима, суммалари ўқув мисоли учун олинган, EUROASIA ҳақиқий тўловлари эмас.
Ўқув мисоли. Тошкентлик Нодира суғурта қоплайдиган тўқнашув ҳақида хабар берди. Ҳужжатлар ва кўрик текширилгач, тан олинган зарар 6 000 000 сўм бўлди; мисолдаги шартномада бу ҳодиса учун франшиза йўқ, лимит етарли.
Суғурталовчи 6 000 000 сўмни маъқуллади ва ўтказди. Жараён ҳодиса ва ҳисобни текширишни қамраб олди, тўлов ҳақидаги қарорни бажариш билан якунланди.
Ўқув мисоли. Самарқандлик Азизга устахона 5 000 000 сўмлик смета тузди. Унинг 1 000 000 сўми билдирилган ҳодисага алоқасиз олдинги шикастга тегишли, шунинг учун қопланадиган зарар 4 000 000 сўм. Бу ўқув мисолидаги шартномада пулда белгиланган шартсиз франшиза 1 000 000 сўм.
Олдинги шикаст ажратилиб, франшиза қўллангач, товон 3 000 000 сўм бўлди. Азиз қайси ишлар ҳисобдан чиқарилгани ва шартнома шарти қандай қўлланганини текширди.
Ўқув мисоли. Андижонлик Бекзоднинг машинасини дўл шикастлади, таъмир 2 000 000 сўм деб баҳоланди. Мисолдаги полис фақат тўқнашувларни қоплайди, дўлдан ҳимоя киритилмаган.
Суғурталовчи ҳолатни текшириб, рад этиш сабабини керакли хавф ҳимояга киритилмагани билан тушунтирди. Ариза кўриб чиқишни бошлади, лекин шартномага дўлдан ҳимоя қўшмади.
Бу транспорт воситаси ҳаракати жараёнида ёки унинг иштироки билан одамлар, транспорт воситалари, йўл иншоотлари ёки бошқа мол-мулкка зарар етган йўл ҳодисасидир.
Бу ЙТҲни ЙПХ ходимларини чақирмасдан соддалаштирилган тартибда расмийлаштириш усули бўлиб, унда ҳайдовчилар ҳодиса ҳолатларини суғурта учун ўзлари қайд этадилар.
КАСКО — бу бошқанинг машинасини эмас, айнан сизнинг автомобилингизни ҳимоя қиладиган суғурта. Жуда содда айтганда, бу машина учун молиявий ёстиқчага ўхшайди: авария бўлса, ойна синса, автотураргоҳда шикаст етса, дарахт тушса ёки ҳатто машина ўғирланса ҳам, катта харажатларнинг бир қисмини суғурта компанияси ўз зиммасига олиши мумкин. Асосий ғоя оддий: КАСКО сизни катта автомобил харажатлари билан ёлғиз қолдирмасликка ёрдам беради.
Автофуқаролик жавобгарлиги — транспорт воситасидан фойдаланишда бошқа одамларга ёки уларнинг мол-мулкига етказилган зарарни қоплаш мажбурияти. Зарар учун ким жавобгар бўлиши қонун ва ҳодиса ҳолатларига кўра белгиланади.
Автокредитда суғурта шунчаки машинанинг ўзи билан эмас, балки машинани кредитга олиш билан боғлиқ ҳимоядир. Жуда содда айтганда, банк автомобил учун пул беради ва машина ҳам, тўловлар жараёни ҳам ҳимояланган бўлишини хоҳлайди. Шу сабаб автокредит билан бирга кўпинча суғурта ҳам бўлади: у машина билан жиддий муаммо юз берса, ҳам банк, ҳам қарз олувчи учун хатарни камайтиришга ёрдам беради.
Бу модулли автосуғурта маҳсулоти бўлиб, унда автомобил эгаси машинанинг қайси қисмлари ва қайси хатарларини суғурта қилишни ўзи танлайди.
Мутахассисларимиз энг яхши суғурта ҳимоясини танлашда ёрдам беради