«Ким тўлайди» деган савол у берилгунга қадар ҳал қилинган
Бўлимлар бўйлаб пул йиғиш ва таъсисчиларга режадан ташқари харажатни тушунтириш шарт эмас. Қоплама шартнома бўйича амалга оширилади.
Юридик шахслар ва тадбиркорлар учун ОСГОР
Полис ходимнинг меҳнат мажбуриятларини бажариш чоғида ҳаёти ва саломатлигига етказилган зарарни қоплайди. Уни ҳар бир иш берувчи расмийлаштириши шарт — давлат рўйхатидан ўтган ёки биринчи меҳнат шартномаси тузилган кундан бошлаб 15 иш кунидан кечиктирмай.

Зарар меҳнат мажбуриятларини бажариш билан боғлиқ ҳолда етказилган бўлса, тўлов амалга оширилади. Қоплама суғурта суммаси доирасида — у йиллик меҳнатга ҳақ тўлаш фондига тенг.
Иш бажариш чоғида олинган жароҳатлар: синишлар, куйишлар, баландликдан йиқилиш, кесилишлар.
Зарарли ишлаб чиқариш омилларидан келиб чиққан ўткир ва сурункали касалликлар — нафас йўллари, таянч-ҳаракат аппарати, касбий заҳарланишлар.
Ишлаш қобилиятини вақтинча ёки доимий йўқотганда, шу жумладан ногиронлик белгиланганда тўловлар.
Наф олувчиларга — марҳумнинг оиласига тўловлар, дафн харажатлари ва аннуитетлар шартномаси бўйича кейинги мунтазам тўловлар.
Ҳисоб-китоб меҳнатга ҳақ тўлаш фонди ва касбий хавф синфи бўйича
Мажбурият «Иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурталаш тўғрисида»ги Қонун (ЎРҚ-210, 16.04.2009) ва ВМнинг 2009 йил 24 июндаги 177-сонли қарори билан тасдиқланган Қоидалар орқали белгиланган.
Ёлланма ходимлари бор юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорларга — мулкчилик шакли ва ходимлар сонидан қатъи назар.
Айнан иш куни, календар кун эмас: муддат давлат рўйхатидан ўтган ёки меҳнат шартномаси тузилган кундан ҳисобланади.
Амалдаги полиссиз ишлаш маъмурий жаримага олиб келади — 10 та базавий ҳисоблаш миқдоригача, яъни БҲМ 412 000 сўм бўлганда 4,12 млн сўмгача.
Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодиса — бу ҳар доим жабрланувчининг оиласи билан суҳбат. Фарқи шундаки, бу суҳбат нима билан тугайди: «бир нима ўйлаб топамиз» деган ваъда биланми ёки шартнома билан кафолатланган аниқ сумма биланми.
Бўлимлар бўйлаб пул йиғиш ва таъсисчиларга режадан ташқари харажатни тушунтириш шарт эмас. Қоплама шартнома бўйича амалга оширилади.
Йўқотилган иш ҳақи, даволаниш, узоқ муддатли тўловларда эса — мунтазам тўловлар билан аннуитетлар шартномаси. Одамлар ёдида шу қолади.
Хавфсизликка муносабат деворга осилган корпоратив қадриятлардан тезроқ ўқилади. Айниқса қўл меҳнати билан ишлайдиган жойларда.
МҲТФ 240 млн сўм бўлган кафе учун полис ойига тахминан 23 000 сўм туради — жамоа учун бир маротабалик тушликдан ҳам арзон. Битта оғир ҳодиса бўйича қоплама эса ўн миллионлаб сўм билан ўлчанади.
Мукофот учта кўпайтувчидан ташкил топади. Суғурта суммаси барча ходимларнинг йиллик меҳнатга ҳақ тўлаш фондига тенг, асосий ставка ҳамма учун бир хил, коэффициент эса фаолият турингизнинг касбий хавф синфига боғлиқ.
Йиллик МҲТФ × 0,1% × хавф синфи коэффициенти
Йиллик шартнома бўйича энг кам мукофот — базавий ҳисоблаш миқдорининг 0,25 баравари, яъни амалдаги БҲМ 412 000 сўм бўлганда 103 000 сўм.
йилига 274 320 сўм
ойига тахминан 22 900 сўм
йилига 7 714 800 сўм
ойига тахминан 643 000 сўм
йилига 192 850 000 сўм
ойига тахминан 16,1 млн сўм
Барча фаолият турлари касбий хавфнинг 20 та синфига тақсимланган — жами 934 та ИФУТ позицияси, коэффициентлар 0,571 дан 7,714 гача. Амалдаги таҳрир Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 15 июлдаги 443-сонли қарори билан тасдиқланган. Коэффициент асосий ИФУТ кодингиз бўйича аниқланади: бир соҳа ичида ҳам қийматлар фарқ қилади, масалан кийим тикиш ва мато ишлаб чиқариш турли синфларга киради.
Қоплама етказилган зарар миқдорида, лекин шартнома бўйича суғурта суммасидан ошмаган ҳолда тўланади.
меҳнатга лаёқатсизлик даврида йўқотилган иш ҳақи
даволаниш, реабилитация ва протезлаш харажатлари
ногиронлик белгиланганда бир марталик тўлов
ходим вафот этганда оилага тўловлар ва дафн харажатлари
бир йилдан ортиқ муддатли мунтазам тўловлар — аннуитетлар шартномаси орқали
ҳар бир амалга оширилган тўлов суммасига суғурта суммаси камаяди — мукофотни тўлдириб тўлаш талаб этилади
меҳнатга ҳақ тўлаш фонди ўзгарганда иш берувчи 5 иш куни ичида суғурталовчини хабардор қилади
меҳнат мажбуриятларини бажариш билан боғлиқ бўлмаган зарар ушбу шартнома бўйича қопланмайди
тўлов тўғрисидаги қарор тўлиқ ҳужжатлар тақдим этилгач 10 иш куни ичида қабул қилинади
Ҳисоб-китобнинг асоси — меҳнатга ҳақ тўлаш фонди ва фаолият тури. Қолгани шартнома ҳамда электрон полисни тўғри расмийлаштириш учун керак.
Барча ходимларнинг йиллик МҲТФи: ўтган 12 ой учун, янги иш берувчилар учун эса — келгуси 12 ойга режалаштирилган.
Асосий ИФУТ коди — унга кўра касбий хавф синфи ва тарифга коэффициент аниқланади.
Юридик шахслар учун СТИР ва давлат рўйхатидан ўтганлик тўғрисидаги гувоҳнома.
ЯТТ учун — паспорт ёки шахсни тасдиқловчи бошқа ҳужжат ва ЖШШИР.
Электрон почта ва мобил рақам: полис ҳамда шартнома бўйича хабарномалар шу манзилга келади.
Ходимлар сони ва иш ҳақи тўғрисидаги маълумотномалар — ҳисоб-китобни аниқлаштириш зарур бўлса.
Шартнома бир йилга тузилади, агар иш берувчи фаолиятни бир йилдан кам муддатда амалга оширса — ўша фаолият муддатига.
Ушбу саҳифадаги шаклда компания маълумотлари, фаолият тури ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондини киритинг.
Мутахассис ИФУТ коди бўйича касбий хавф синфини сверка қилиб, мукофотнинг аниқ суммасини юборади.
Мукофот шартнома тузилган кундан бошлаб беш иш куни ичида бир йўла тўланади.
Электрон полис почтага келади ва тўловдан кейинги куннинг соат 00:00 дан кучга киради.
Шартнома тугашидан бир неча ҳафта олдин эслатамиз ва янгисини тайёрлаймиз — ходимлар ҳимояси бир кунга ҳам узилмайди.
Ариза қолдиринг — мутахассис ИФУТ кодингиз бўйича касбий хавф синфини аниқлаб, мукофотнинг аниқ суммасини юборади. Электрон полис тўловдан сўнг дарҳол почтангизга келади.

Мажбурий иш берувчи фуқаролик жавобгарлиги суғуртаси (ОСГОР) — Ўзбекистонда ишчи-ходимларга эга бўлган барча иш берувчилар учун мажбурий ҳисобланади. Тизим 2009 йилдан амал қилиб келмоқда ва 2009 йил 16 апрелда қабул қилинган қонун асосида тартибга солинади.

Касбий хавфлар тизимида тўғри таснифлаш — иш берувчилар учун ОСГОР бўйича харажатларни аниқ режалаштиришда жуда муҳим ҳисобланади. Барча иқтисодий фаолият турлари 20 та хавф синфига бўлинган бўлиб, коэффициентлар 0,571 дан 7,714 гача бўлиши мумкин.
У ходимнинг меҳнат мажбуриятларини бажариш чоғида ҳаёти ёки саломатлигига етказилган зарар учун жавобгарлик юзага келганда иш берувчининг молиявий манфаатларини ҳимоя қилади. Жабрланувчи ёки унинг оиласи пул компенсацияси олади, компания эса уни ўз маблағидан тўламайди.
Ҳа. 16.04.2009 йилдаги ЎРҚ-210-сонли Қонунга мувофиқ барча иш берувчилар — юридик ва жисмоний шахслар — ўз фуқаролик жавобгарлигини суғурталаши шарт. Буни давлат рўйхатидан ўтган ёки меҳнат шартномаси тузилган кундан бошлаб ўн беш иш кунидан кечиктирмай бажариш керак. Эътибор беринг: муддат календар кунларда эмас, иш кунларида ҳисобланади.
Мукофот = йиллик меҳнатга ҳақ тўлаш фонди × 0,1% × касбий хавф синфи коэффициенти. Асосий ставка 0,1% ҳамма учун бир хил. Коэффициентлар Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 15 июлдаги 443-сонли қарори билан белгиланган: касбий хавфнинг 20 та синфи, 934 та фаолият тури, қийматлар 0,571 дан 7,714 гача. Йиллик шартнома бўйича энг кам мукофот — 0,25 БҲМ, яъни 103 000 сўм.
Суғурта суммаси барча ходимларнинг йиллик меҳнатга ҳақ тўлаш фондига тенг. Бир йилдан ортиқ фаолият юритаётган иш берувчилар учун олдинги 12 ой МҲТФи олинади; янгилари учун — 12 ойга режалаштирилган МҲТФ; фаолият бир йилдан кам бўлса — фаолият даври учун МҲТФ.
Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс 10 та базавий ҳисоблаш миқдоригача жарима назарда тутади. Амалдаги БҲМ 412 000 сўм бўлганда бу 4,12 млн сўмгача.
Бир йилга. Агар иш берувчи фаолиятни бир йилдан кам муддатда амалга оширса, шартнома ўша фаолият муддатига тузилади. Муддат тугагач янги шартнома расмийлаштириш керак — ҳимояда узилиш бўлмаслиги учун буни олдиндан қилишни тавсия этамиз.
Ҳа. 2022 йил 1 июлдан бошлаб суғурталовчиларнинг ахборот тизимлари орқали электрон полисларни расмийлаштиришга рухсат берилган. Ушбу саҳифада ариза қолдиринг ёки 1147 колл-марказига қўнғироқ қилинг. Полис тўловдан кейинги куннинг соат 00:00 дан кучга киради.
Иш берувчи беш иш куни ичида суғурталовчини хабардор қилиши шарт. Шартномага қўшимча келишув тузилади, мукофот эса қолган суғурта даврига мутаносиб равишда қайта ҳисобланади.
Ҳа, йиллик меҳнатга ҳақ тўлаш фонди камайганда иш берувчи мукофотнинг бир қисмини қайтариб олишга ҳақли — МҲТФ камайишига ва шартноманинг тугамаган муддатига мутаносиб равишда.
Суғурталовчи барча зарур ҳужжатлар тақдим этилган кундан бошлаб 10 иш кунидан кечиктирмай қарор қабул қилиши ва тўловни амалга ошириши шарт.
Йиллик МҲТФ 1 млрд сўм бўлганда тахминий йўналишлар: офис ва профессионал хизматлар (1-синф, К=0,571) — йилига тахминан 571 000 сўм; чакана савдо ва умумий овқатланиш (3-синф, К=1,143) — тахминан 1,14 млн; машинасозлик ва қайта ишлаш (10-синф, К=3,143) — тахминан 3,14 млн; тўқимачилик ишлаб чиқариш (14-синф, К=4,286) — тахминан 4,29 млн; кўмир қазиб олиш (20-синф, К=7,714) — тахминан 7,71 млн. Аниқ коэффициент сизнинг ИФУТ кодингизга боғлиқ.
Агар зарарни қоплаш бир йилдан ортиқ муддатли тўловларни назарда тутса, суғурталовчи суммани иш берувчига ўтказади, у эса етти иш куни ичида аннуитетлар шартномасини тузади. Унга кўра жабрланувчи ёки унинг оиласи мунтазам даврий тўловларни олади.
Фаолиятингиз ҳақида айтиб беринг — мутахассис хавф синфини аниқлаб, мукофотни ҳисоблаб беради.