Суғурта шартларига кўра тўлиқ нобуд бўлиш деб ҳисобланмайдиган мулкий зарар. Товон шартномани ҳисобга олиб, зарарланган қисм бўйича ҳисобланади.


Тўқнашувда автомобилнинг қаноти ва бампери шикастланди. Эгаси суғурта компанияси таъмир учун пул тўлайдими ёки автомобилни нобуд бўлган деб ҳисоблайдими, шуни билмоқчи. Қисман зарар тушунчаси шу вазиятда учрайди: мулк шикастланган, лекин ҳодиса шартнома бўйича тўлиқ нобуд бўлиш мезонларига мос келмайди.
Содда қилиб айтганда:
Автомобилнинг ўзини ихтиёрий суғурталаш тури бўлган КАСКО бўйича зарар полисда танланган хавфлар асосида кўриб чиқилади. Ҳодиса шартномада қопланса, товонни ҳисоблашга тиклаш харажати асос бўлади. EUROASIA Insurance КАСКО офертасида шикастланган автомобил учун таъмирлаш харажатларини ҳисоблаш назарда тутилган; суғурталовчи таъмирни ташкил этиш ва унинг ҳақини тўлашга ҳам ҳақли.
Қисман зарар тўқнашувсиз ҳам юз бериши мумкин: масалан, дўл кузовни эзиши мумкин. Аввал бу хавф полисга киритилганини текшириш керак. Мурожаат қилиш тартиби йўл-транспорт ҳодисасисиз КАСКО бўйича товон олиш ҳақидаги мақолада тушунтирилган.
Машинани таъмирлаш мумкинлигининг ўзи етарли эмас. Шартномада таъмир автомобил қийматига нисбатан ҳаддан ташқари қиммат деб ҳисобланадиган шартлар бўлиши мумкин. Бундай ҳолатда, айрим қисмларни таъмирлаш мумкин бўлса ҳам, тўлиқ нобуд бўлиш учун белгиланган ҳисоблаш тартиби қўлланади. Зарар баҳосини интернетдаги ҳаммага бирдек қўлланадиган фоиз билан эмас, ўз шартномангиз мезонлари билан солиштиринг.
Шартсиз франшиза — қопланадиган зарарнинг шартнома бўйича мижоз ўзи тўлайдиган қисми. Агар полисда белгиланган бўлса, товонни ҳисоблашда шу қисм чегирилади. Полисдаги чекловлар ва автомобил тўлиқ қийматига суғурталанмагани ҳам ҳисобга олинади.
Демак, қисман зарарда полис қоплайдиган таъмир харажати тўлиқ қопланиши ёки ундан шартномадаги чегирмалар айрилиши мумкин. Зарарнинг номи тўлов миқдорини белгиламайди.
Автомобил эгаси кичик эзилган жойни кўриб, дарҳол устахонага борди. Аммо шикастнинг ҳажмига қараб ҳодиса қопланишини ёки қандай далиллар кераклигини билиб бўлмайди. Таъмирдан олдин суғурталовчи билан ҳаракатлар тартибини келишиб, шикастланган жойнинг фотосуратларини сақлаш керак.
Ҳар қандай таъмирни суғурта ҳодисаси деб ҳисоблаш ҳам хато. Масалан, EUROASIA Insurance КАСКО суғуртасида деталларнинг табиий эскириши қопланмайди. Зарар баҳосини устахона ҳисоби билан солиштирганда, қайси ишлар айнан қопланадиган ҳодисага боғлиқлигини текширинг. Товон тўлаш ҳақидаги қарор шартнома шартларига боғлиқ.
Қуйидаги вазиятлар тушунтириш учун тўқилган; суммалар ва шартлар фақат тушунчани изоҳлаш учун танланган.
Тошкентлик Нодира тўқнашувда автомобилининг қанотини шикастлади. Ушбу ўқув мисолида ҳодиса полис билан қопланган, келишилган таъмир нархи 3 000 000 сўм, чегирмалар йўқ.
Суғурталовчи таъмир учун 3 000 000 сўм тўлайди. Автомобил тиклангани учун зарар қисман ҳисобланади; бу таъмирнинг фақат бир қисми тўланишини англатмайди.
Қопланадиган ҳодисадан кейин самарқандлик Азизнинг автомобилини таъмирлаш харажати 5 000 000 сўм деб баҳоланди. Унинг шартли мисолдаги шартномасида 1 000 000 сўмлик Шартсиз франшиза бор, бошқа чегирмалар йўқ.
Товон 4 000 000 сўмни ташкил этади, қолган 1 000 000 сўмни Азиз тўлайди. Тўлов франшиза сабабли камаяди, зарар «қисман» деб аталганлиги сабабли эмас.
Андижонлик Бекзод османинг эскирган деталларини 2 000 000 сўмга алмаштириши керак. Ўқув мисолидаги шартномада табиий эскириш қопламага киритилмаган.
Суғурталовчи бу 2 000 000 сўмни тўламайди. Автомобилни таъмирлаш мумкинлигининг ўзи харажатни суғурта ҳодисасига айлантирмайди.
Бу транспорт воситаси ҳаракати жараёнида ёки унинг иштироки билан одамлар, транспорт воситалари, йўл иншоотлари ёки бошқа мол-мулкка зарар етган йўл ҳодисасидир.
Бу ЙТҲни ЙПХ ходимларини чақирмасдан соддалаштирилган тартибда расмийлаштириш усули бўлиб, унда ҳайдовчилар ҳодиса ҳолатларини суғурта учун ўзлари қайд этадилар.
КАСКО — бу бошқанинг машинасини эмас, айнан сизнинг автомобилингизни ҳимоя қиладиган суғурта. Жуда содда айтганда, бу машина учун молиявий ёстиқчага ўхшайди: авария бўлса, ойна синса, автотураргоҳда шикаст етса, дарахт тушса ёки ҳатто машина ўғирланса ҳам, катта харажатларнинг бир қисмини суғурта компанияси ўз зиммасига олиши мумкин. Асосий ғоя оддий: КАСКО сизни катта автомобил харажатлари билан ёлғиз қолдирмасликка ёрдам беради.
Автофуқаролик жавобгарлиги — транспорт воситасидан фойдаланишда бошқа одамларга ёки уларнинг мол-мулкига етказилган зарарни қоплаш мажбурияти. Зарар учун ким жавобгар бўлиши қонун ва ҳодиса ҳолатларига кўра белгиланади.
Автокредитда суғурта шунчаки машинанинг ўзи билан эмас, балки машинани кредитга олиш билан боғлиқ ҳимоядир. Жуда содда айтганда, банк автомобил учун пул беради ва машина ҳам, тўловлар жараёни ҳам ҳимояланган бўлишини хоҳлайди. Шу сабаб автокредит билан бирга кўпинча суғурта ҳам бўлади: у машина билан жиддий муаммо юз берса, ҳам банк, ҳам қарз олувчи учун хатарни камайтиришга ёрдам беради.
Бу модулли автосуғурта маҳсулоти бўлиб, унда автомобил эгаси машинанинг қайси қисмлари ва қайси хатарларини суғурта қилишни ўзи танлайди.
Мутахассисларимиз энг яхши суғурта ҳимоясини танлашда ёрдам беради