Avtomobil o‘g‘irlandi yoki “total” bo‘ldi: nima qilish kerak?

Uch vaziyat: nimalarni bilish kerak

Dastlabki yo‘l xaritasi

Bu muddatlar hodisa sodir bo‘lgan paytdan pul kelguncha jami o‘n kun degani emas. Besh ish kunlik qaror muddati barcha talab qilingan hujjatlar topshirilgandan keyin boshlanadi. Jinoyat, ma’muriy yoki fuqarolik ishi yuritilayotgan bo‘lsa, sug‘urtalovchi vakolatli organning qarorigacha to‘lovni kechiktirishi mumkin.

1-holat: avtomobil o‘g‘irlandi

Transport vositasini olib qochish KASKO ofertasida o‘g‘irlik, talonchilik, bosqinchilik va avtomobilni noqonuniy egallash holatlarini qamrab oladi. Topilmagan avtomobil nobud bo‘lgan transport vositasiga tenglashtiriladi. Topilgan mashina og‘ir shikastlangan bo‘lsa, zarar to‘liq yoki konstruktiv nobud bo‘lish mezoni bo‘yicha baholanadi.

Birinchi 72 soat: nima qilish kerak

1. Ichki ishlar organiga darhol murojaat qiling. Hodisa rasmiy qayd etilishi kerak. Sug‘urta uchun voqea tafsilotlari ko‘rsatilgan vakolatli organ ma’lumotnomasi kerak bo‘ladi.
2. EUROASIAga 1147 orqali xabar bering. Oferta bo‘yicha xabar kechiktirmay, hodisadan keyin 72 soatdan oshirmay beriladi.
3. Ko‘rsatmalarni yozib oling. Avtomobil joyida bo‘lmagani uchun hodisa videosida mashinaning o‘zini ko‘rsatib bo‘lmaydi. Ilovada yoki boshqa usulda nimani qayd etish kerakligini 1147 orqali aniqlashtiring; yo‘q avtomobilning videosini “o‘rnini bosadigan” dalilni o‘zingizcha o‘ylab topmang.
4. Hujjatlarni yig‘ing. KASKO polisi, vakolatli organ ma’lumotnomasi, ro‘yxatdan o‘tkazish guvohnomasi — texpasport, avtomobilga egalik qilish yoki undan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjat va litsenziyaga ega baholovchi tashkilot tuzgan zarar kalkulyatsiyasi talab qilinadi.
5. Sug‘urtalovchining qo‘shimcha so‘roviga javob bering. Vaziyatni yoki zarar miqdorini aniqlash uchun qo‘shimcha hujjatlar so‘ralishi mumkin.

Eshiklar qulflanmagan yoki kalit o‘t oldirish qulfida qoldirilgan bo‘lsa, bunday o‘g‘irlik sug‘urta hodisasi deb tan olinmaydi. Arizada eshiklar va kalitlar holati haqida faqat aniq ma’lumot bering.

2-holat: avtomobil “total” bo‘ldi

Kundalik tilda “total” so‘zi turli holatlarga ishlatiladi, ofertada esa ikki mezon bor:

• to‘liq nobud bo‘lish: tiklash xarajati sug‘urta summasiga teng yoki undan ko‘p, yoxud avtomobilni tiklab bo‘lmaydi;
• konstruktiv nobud bo‘lish: tiklash xarajati avtomobilning haqiqiy qiymatining kamida 75 foiziga teng.

Masalan, avtomobilning haqiqiy qiymati 300 mln so‘m, litsenziyali baholovchi hisoblagan tiklash xarajati 240 mln so‘m bo‘lsa, nisbat 80 foizni tashkil qiladi. Bu 75 foizlik konstruktiv nobud bo‘lish chegarasidan yuqori. Yakuniy tan olish va to‘lov miqdori sug‘urta dalolatnomasida belgilanadi.

Hodisa joyida nima qilish kerak

1. Vakolatli organni chaqiring. Yo‘l-transport hodisasida Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati (YHXX), boshqa hodisada esa voqea turiga mos vakolatli organ hodisani qayd etadi.
2. Joyni o‘zgartirishdan oldin video oling. EUROASIA ilovasi orqali real vaqt rejimida shikastlangan avtomobilni, hodisa joyini, zarar sababini va ko‘rinib turgan izlarni qayd eting. Ilova ishlamasa, telefon yoki kamera bilan raqamli video oling.
3. 1147 ga xabar bering. Bu ham kechiktirmay va 72 soat ichida bajariladi.
4. Avtomobilni ko‘rikka taqdim eting. Sug‘urtalovchi so‘rasa, mashina hodisa paytida yoki kelishilgan vaqtda ko‘rsatiladi. Qoldiqlarni ham ko‘rik uchun saqlash kerak.
5. To‘liq hujjatlar to‘plamini bering. Polis, vakolatli organ materiallari, texpasport nusxasi, hodisa paytidagi haydovchining guvohnomasi, shaxs va boshqarish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, litsenziyali baholovchining asl hisoboti yoki STOning nuqson dalolatnomasi, foto va video kerak bo‘ladi.

To‘lov qanday hisoblanadi

O‘g‘irlik yoki avtomobil nobud bo‘lganda sug‘urta qoplamasi haqiqiy zarar miqdorida, lekin polisdagi sug‘urta summasidan oshmagan holda to‘lanadi.

Shuning uchun “to‘liq qiymat” iborasi avtomatik ravishda istalgan bozor narxi to‘lanadi degani emas. Asosiy raqam — polisda yozilgan sug‘urta summasi.

Avtomobil to‘liq qiymatiga sug‘urtalanmagan bo‘lsa, oferta proporsional hisobni qo‘llaydi:

Masalan, avtomobilning haqiqiy qiymati 300 mln so‘m, polisdagi sug‘urta summasi 240 mln so‘m va haqiqiy zarar 300 mln so‘m deb topilsa:

Bu misolda to‘lov chegarasi polisdagi 240 mln so‘m bilan cheklanadi. Aniq summa baholash, hujjatlar va sug‘urta dalolatnomasiga bog‘liq.

Avtomobil qoldiqlari kimda qoladi

Og‘ir shikastlangan avtomobilning yaroqli qismlari qiymatga ega bo‘lishi mumkin. Abandon rasmiylashtirilsa, sug‘urta qildiruvchi avtomobil qoldiqlariga bo‘lgan huquqidan sug‘urtalovchi foydasiga voz kechadi. Buning uchun qoldiqlar va mulk huquqi o‘tishini tasdiqlovchi hujjatlar topshiriladi.

Bu og‘zaki kelishuv emas. Qoldiqlarni topshirish va qoplama miqdori sug‘urta hujjatlarida qayd etilishi kerak. Mashina 75 foiz va undan ko‘p shikastlanganida oferta abandon akti bo‘yicha topshirishga rozilik berishni nazarda tutadi.

Qaror va to‘lov muddatlari

Hujjatlar to‘liq bo‘lgach:

To‘lov kechiksa, oferta kechiktirilgan summaning har bir kuni uchun 0,2 foiz penya belgilaydi; jami penya to‘lanishi kerak bo‘lgan summaning 30 foizidan oshmaydi.

Rad etishga olib keladigan holatlar

Hodisa polisdagi xavfga kirmasa yoki oferta shartlari buzilsa, to‘lov rad etilishi mumkin. Eng muhim holatlar:

• SIMPLE dasturidagi avtomobil o‘g‘irlangan bo‘lsa — bu dastur o‘g‘irlikni qoplamaydi;
• o‘g‘irlikka qulflanmagan eshiklar yoki o‘t oldirish qulfida qoldirilgan kalitlar sharoit yaratgan bo‘lsa;
• haydovchi mast bo‘lsa, tibbiy tekshiruvdan bosh tortsa yoki YTH joyini tark etsa;
• zarar ataylab yetkazilgan yoki hodisa haqida yolg‘on ma’lumot berilgan bo‘lsa;
• hodisa real vaqtdagi foto-video hamda talab qilingan vakolatli organ hujjatlari bilan tasdiqlanmasa;
• zarar tezlikni oshirish, qizil chiroqda o‘tish, qarama-qarshi yo‘lakka chiqish yoki temiryo‘l kesishmasi qoidalarini buzish oqibatida yuz bersa;
• avtomobil davlat organi qarori bilan musodara qilingan, rekvizitsiya qilingan yoki xatlangan bo‘lsa.

Muhimi, qisqa

• O‘g‘irlik LITE, SMART va DELUXE dasturlarida qoplanadi; SIMPLEda qoplanmaydi.
• Hodisani darhol vakolatli organda qayd eting va EUROASIAga 72 soat ichida xabar bering.
• Konstruktiv nobud bo‘lish chegarasi — tiklash xarajatining haqiqiy qiymatga nisbatan kamida 75 foizi.
• To‘lov haqiqiy zarardan kelib chiqadi va polisdagi sug‘urta summasidan oshmaydi.
• Besh ish kunlik qaror muddati faqat to‘liq hujjatlar to‘plami olingach boshlanadi.
• Abandon qoldiqlarni sug‘urtalovchiga hujjat bilan topshirishni anglatadi.