Европротокол Ўзбекистонда: тўлиқ қўлланма 2026

Европротокол нима?

Европротокол — бу йўл-транспорт ҳодисаларини соддалаштирилган тарзда расмийлаштириш тартиби бўлиб, унда ҳайдовчилар йўл-патруль хизмати ходимларисиз махсус ЙТҲ ҳақида хабарномани мустақил тўлдирадилар. Бу тизим Ўзбекистонда 2021 йил 25 ноябрь куни йўл-патруль хизматига юкни енгиллаштириш ва суғурта тўловларини тезлаштириш мақсадида жорий этилган.

Тизимнинг асосий афзаллиги шундаки, ҳайдовчилар ҳодиса жойида тезкор равишда ҳужжатлаштиришни амалга ошириб, йўлни тўсмасдан, полиция инспекторларини кутмасдан ҳаракатни давом эттириши мумкин. Бу айниқса шаҳарнинг тиғиз ҳаракатида муҳим, чунки ҳар бир кечикиш жиддий тўсиқларни келтириб чиқариши мумкин.

Сиз EUROASIA Insurance расмий сайтидан Европротокол бланкини юклаб олишингиз мумкин.

Европротоколдан фойдаланиш шартлари

Европротокол фақат қуйидаги БАРЧА шартлар бажарилганда қўлланилиши мумкин:

1. Фақат 2 та транспорт воситаси

ЙТҲда аниқ 2 та транспорт воситаси иштирок этади. Трактор ёки машинага уланган прицеп бир восита сифатида ҳисобланади.

2. Жароҳатланганлар йўқ

Ҳеч ким жароҳат олмаган, фақат транспорт воситаларига зарар етган.

3. Учинчи шахс мулкига зарар йўқ

Йўл белгилари, тўсиқлар, бинолар ёки бошқа шахсларнинг мулкига зарар етмаган.

4. Жавобгарликни тўлиқ тан олиш

Ҳайдовчилардан бири ўз айбини тўлиқ ва шубҳасиз тан олади. ЙТҲ шароитлари ва айбдорлик бўйича келишмовчилик йўқ.

5. Амалдаги ОСАГО полислари

Ҳар икки томонда ҳам ЙТҲ вақтида амал қилаётган мажбурий суғурта (ОСАГО) полиси мавжуд.

ОСАГО полисини сотиб олиш

6. Ҳайдовчилар соғлом ҳолатда

Ҳайдовчилар спирт ёки наркотик таъсирида эмас. ЙТҲдан сўнг 4 соат ичида тиббий кўрикдан ўтиш талаб этилади.

7. Ҳужжатлар тартибда

Ҳайдовчиларнинг барча ҳужжатлари (ҳайдовчилик гувоҳномаси, техник паспорт, ваколатнома керак бўлса) амал қиладиган ҳолатда бўлиши керак.

8. Зарар лимит ичида

Тахмин қилинган зарар Европротокол бўйича белгиланган тўлов лимитидан (14 млн сўм) ошмаслиги керак.

Европротоколни қачон қўллаш мумкин эмас

Қуйидаги ҳолатларда Европротоколни қатъиян қўллаш мумкин эмас:

• ЙТҲда 2 дан ортиқ транспорт воситаси иштирок этган бўлса

• Жароҳатланганлар бор бўлса

• Йўл инфратузилмасига (белгилар, тўсиқлар, светофорлар) зарар етган бўлса

• Учинчи шахс мулкига зарар етган бўлса

• Ҳайдовчилардан бири маст ҳолатда бўлса

• Ҳайдовчилардан бирида амал қилувчи ОСАГО полиси бўлмаса

• ЙТҲ шароитлари ёки айбдорлик бўйича келишмовчилик бўлса

• Зарар лимитдан ошса

• Зарарни қасддан етказиш гумон қилинса

• Ҳайдовчилардан бирида КАСКО полиси бўлса (ГАИ чақириш талаб этилади)

Агар бирор шарт бажарилмаса, йўл-патруль хизмати чақирилиши ва ЙТҲ стандарт тартибда расмийлаштирилиши керак.

Тартиб бўйича кўрсатмалар

1-ҚАДАМ: ЙТҲдан сўнг дарҳол амал қилиш

Қадам 1. Хавфсизликни таъминланг

• Машинани тўхтатинг ва фавқулодда сигнални ёқинг

• Машинадан 15 метр масофада фавқулодда тўхташ белгисини қўйинг

• Жароҳатланганлар бор-йўқлигини текширинг

• Зарур бўлса тез ёрдам чақиринг

• Европротокол қўллаш учун 6-8 шартга тўлиқ мувофиқлигингизни текширинг

Қадам 2. ЙТҲ жойини фото ва видеога олинг

Кам камида 10-15 та сурат олиш шарт:

• Ҳодиса жойининг умумий кўриниши — машиналарнинг йўл белгилари ва бошқа ориентацияларга нисбатан жойлашуви

• Ҳар бир машинадаги шикастланишлар — яқиндан суратга олиш

• Ҳар икки машина рақамлари

• Ҳайдовчилар ҳужжатлари (ҳайдовчилик гувоҳномаси, техник паспорт, ОСАГО полиси)

• Ҳар икки машина одометр кўрсаткичлари

• Тормоз излари

• Йўлдаги шиша парчалари ва машина қисмлари

• Атрофдаги йўл шароити — светофорлар, йўл белгилари, йўлнинг ҳолати

• Йўл белгилари ҳодиса жойида

• Регулировка қилинган чорраҳада бўлса, ишлаётган светофор

Муҳим: Суратлар турли бурчаклардан олиниши ва ҳодисанинг тўлиқ тасвирини бериш керак. Суратларнинг етарли эмаслиги тўлов рад этилишининг асосий сабабларидан биридир.

Қадам 3. Машиналарни ҳаракатга келтиринг (зарур бўлса)

Агар машиналар ҳаракатни тўсса ва бу хавфсиз бўлса, суратга олишдан сўнг уларни йўлдан олиб чиқинг.

Қадам 4. ЙТҲ ҳақида хабарномани (Европротокол) тўлдиринг

Европротокол икки ҳайдовчи томонидан ЙТҲ жойида икки нусхада тўлдирилади.

Бланкни олиш усуллари:

• Ўзингиз чоп этинг (бланк сайтдан юклаб олинади)

• ОСАГО полисини расмийлаштиришда суғурта компаниясидан олинг

• Sug'urta Servis мобил иловаси орқали тўлдиринг (iOS / Android)

Қадам 5. Тиббий кўрикдан ўтинг

ЙТҲдан сўнг 4 соат ичида тиббий муассасага мурожаат қилиб, мастлик йўқлиги ҳақида маълумотнома олинг. Бу ҳар икки ҳайдовчи учун мажбурий.

Қадам 6. Мустақил экспертизани ўтказинг (зарур бўлса)

Зарарланган томон ёки суғурта компанияси талабига кўра ЙТҲдан сўнг 3 иш куни ичида мустақил зарар баҳолаш экспертизаси ўтказилиши мумкин.

2-ҚАДАМ: Ҳужжатларни суғурта компаниясига топшириш

Ҳужжатларни топшириш муддати: 3 иш куни (EAI учун) ёки 5 иш куни (умумий стандарт)

Зарарланган томон айбдорнинг суғурта компаниясига ҳужжатларни топшириши керак. Айбдор ҳам ўз суғурта компаниясини шу муддатда хабардор қилиши лозим.

Муҳим: Муддат ЙТҲ санасидан бошланади, ҳужжатларни топшириш кераклигини билиш вақтидан эмас.

Европротокол бланкини қандай тўлдириш

Асосий маълумотлар

ЙТҲ жойи: Йўл номи, уй рақами, яқин атрофдаги ориентацияларни аниқ кўрсатинг.

ЙТҲ санаси ва вақти: Минутгача аниқликда кўрсатинг.

Ҳайдовчилар маълумотлари: Тўлиқ исм-фамилия, алоқа маълумотлари, манзил, ҳайдовчилик гувоҳномаси маълумотлари.

Транспорт воситаси маълумотлари: Марка, модель, давлат рақами, VIN-код, техник паспорт маълумотлари.

Суғурта полиси маълумотлари: ОСАГО полис рақами, суғурта компанияси номи, амал қилиш муддати.

ЙТҲ шароитлари (22 та пунктдан танлаш)

Европротоколда ҳайдовчилар ЙТҲ шароитларини тасвирловчи 22 та пунктдан бир нечтасини танлайдилар. Масалан:

• Тўғри ҳаракатланган (маневр қилмаган)

• Йўлни ўзгартирган

• Ўнгга бурилган

• Чапга бурилган

• Орқага ҳаракат қилган

• Масофани сақламаган

• Афзаллик белгисини бузган

• Йўлни бермаган

• Қаршилик йўлига чиққан

• Ва бошқалар

ЙТҲ схемаси

Схема қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:

• Йўл қисмлари ва йўл полосалари сони

• Йўл белгилари

• Светофорлар (бор бўлса)

• Транспорт воситалари тўқнашган жойдаги жойлашуви

• Ҳаракат йўналишлари (ўқлар билан)

• Тўқнашувгача ҳаракат йўналишлари

• Йўл номлари

• Бино рақамлари

• Яқин атрофга масофалар
  

Муҳим: Машиналар схемада тўғри бурчакда кўрсатилиши, уларнинг қайси қисми тўқнашгани ва қандай бурчакда яқинлашгани аниқ акс эттирилиши керак.

11-пункт: Биринчи зарба жойи

Схемада машинанинг биринчи зарба олган жойи ўқ билан кўрсатилади.

12-пункт: Кўзга кўринган шикастлар

Барча кўзга кўринган шикастлар рўйхатланади: чуқурликлар, чизиқлар, фарлар, бамперлар ва ҳоказо.

13-пункт: Изоҳлар

Айбдор аниқ ва равшан ёзиши керак: "ЙТҲда ўз айбимни тўлиқ тан оламан".

Зарарланган томон қўшимча изоҳлар ёзиши мумкин.

Имзолар

Муҳим:

• Икки нусха бир хил бўлиши керак

• Ҳар икки нусха ҳар икки ҳайдовчи томонидан имзоланиши шарт

• Имзоланган ҳужжатларга ўзгартириш киритиш тақиқланади

Тушунтириш ёзуви

Европротоколга қўшимча равишда тушунтириш ёзуви берилади, унда:

• ЙТҲ шароитлари батафсил тасвирланади

• Воқеалар тартиби кўрсатилади

• Ҳужжатларнинг ҳар икки ҳайдовчи томонидан имзолангани қайд этилади

• ЙТҲ жойидан олинган сурат ва видеолар илова қилинади

Керакли ҳужжатлар

ЙТҲ жойида Европротокол тўлдириш учун:

• Ҳар икки ҳайдовчининг ҳайдовчилик гувоҳномалари

• Транспорт воситаларининг рўйхатдан ўтганлиги тўғрисида гувоҳномалар (техпаспортлар)

• Ҳар икки томоннинг амал қилаётган ОСАГО полислари

• Ваколатнома (агар машина ваколатнома асосида бошқарилса)

• ЙТҲ ҳақида хабарнома (Европротокол) бланки

Суғурта компаниясига ҳужжат топшириш учун:

• Тўлдирилган ЙТҲ ҳақида хабарнома (Европротокол) — икки нусха

• ЙТҲ жойидан олинган сурат ва видеолар (кам камида 10-15 та)

• Тўғридан-тўғри зарарни ҳал қилиш тўғрисида ариза

• Спиртли ичимлик таъсири йўқлиги ҳақида тиббий маълумотнома (ҳар икки ҳайдовчи учун)

• Ҳар икки иштирокчининг ҳайдовчилик гувоҳномалари нусхалари

• Транспорт воситаларининг рўйхатдан ўтганлиги тўғрисида гувоҳномалар нусхалари

• ОСАГО полислари нусхалари

• Ваколатнома нусхаси (агар тегишли бўлса)

• Мустақил экспертиза акти (зарур бўлса)

• Тушунтириш ёзуви

Ҳужжатларни топшириш муддатлари

Муҳим: Охирги кунни кутманг. ЙТҲдан кейинги куни суғурта компаниясига мурожаат қилиш яхшироқ, чунки барча маълумотлар ёдда ва хатоларни тузатиш учун вақт бор.

Тўлов лимитлари

2026 йил 1 январгача:

• ОСАГО бўйича умумий суғурта суммаси: 40 млн сўм

• Мулкка етказилган зарар учун (35%): 14 млн сўм

• Соғлиққа етказилган зарар учун (65%): 26 млн сўм

Европротокол бўйича тўлов лимити: 14 млн сўм (умумий сумманинг 35%)

2026 йил 1 январдан бошлаб:

• ОСАГО бўйича умумий суғурта суммаси: 80 млн сўм

• Мулкка етказилган зарар учун (35%): 28 млн сўм

• Соғлиққа етказилган зарар учун (65%): 52 млн сўм

Европротокол бўйича тўлов лимити: 28 млн сўм (кўзда тутилмоқда)

Муҳим: Агар ҳақиқий зарар Европротокол лимитидан ошса, зарарланган томон айбдордан суд орқали қўшимча тўлов талаб қилиши мумкин, аммо бу амалда мураккаб жараён.

5 та кенг тарқалган хатолар

Суғурта компаниялари маълумотларига кўра, Европротокол бўйича аризаларнинг тахминан 30% ҳужжатлардаги хатолар сабабли рад этилади. Келинг, энг кўп учрайдиган хатолар ва уларни қандай олдини олиш ҳақида сўзлаймиз.

Хато №1: ЙТҲ жойини тўлиқ фотодокументация қилмаслик

Масала: Кўп ҳайдовчилар фақат машина шикастларининг бир неча суратларини олишади ва ҳодисанинг умумий кўринишини суратга олмайдилар.

Оқибат: Суғурта компанияси далиллар етишмаслиги сабабли тўловни рад этиши мумкин.

Қандай олдини олиш: Ҳодиса жойининг умумий кўриниши, барча шикастлар, рақамлар, ҳужжатлар, тормоз излари, йўл шароити каби 10-15 суратни турли бурчаклардан олинг.

Ҳақиқий мисол: Ҳайдовчи чорраҳадаги тўқнашувдан сўнг Европротокол тўлдирган, лекин ишлаётган светофорни суратга олмаган. Кейин иккинчи томон ўзларида яшил чироқ бўлганини даъво қилган ва суратларсиз буни рад этиш мумкин бўлмаган. Суғурта компанияси компенсацияни рад этган.

Хато №2: Нотўғри ёки ноаниқ ЙТҲ схемаси

Масала: Кўп ҳайдовчилар схемани парҳезсиз ёки нотўғри тўлдирадилар. Ёмон чизилган схема ҳодисани тўлиқ тушунишга тўсқинлик қилади.

Оқибат: Айбдорлик нотўғри аниқланиши, тўлов рад этилиши ёки судгача бориши мумкин.

Қандай олдини олиш: Схема аниқ ва тўлиқ бўлиши керак: машиналар жойлашуви, ҳаракат йўналишлари, йўл белгилари, кўча номлари, бинолар рақамлари. Машиналар тўқнашган қисмлари ва бурчаклари кўрсатилиши шарт. Схема суратларга мос келиши керак.

Хато №3: Ҳайдовчиларнинг зиддиятли кўрсатмалари

Масала: Европротокол фақат икки ҳайдовчи ЙТҲ шароитларига тўлиқ рози бўлганда қўлланилади. Кўпинча улар ҳужжатларни имзолашдан олдин кўрсатмаларни таққосламайдилар.

Оқибат: Европротокол нотўғри ҳисобланади, полиция чақириш ёки судга мурожаат қилиш талаб этилади.

Қандай олдини олиш: Имзолашдан олдин барча маълумотларни, схемани, айбдорликни диққат билан текширинг. Ҳатто кичик келишмовчилик бўлса, полиция чақиринг.

Типик ҳолат: Икки машина чорраҳада тўқнашган. Биринчи ҳайдовчи яшил чироқда тўғри ҳаракат қилганини, иккинчи эса чапга бурилганини айтади. Иккинчи ҳайдовчи ҳам яшил чироқ борлигини даъво қилади. Бу зиддият Европротоколни нотўғри қилади.

Хато №4: Ҳужжатларни топшириш муддатини ўтказиб юбориш

Масала: Кўп ҳайдовчилар Европротоколни тўлдиргандан кейин ҳужжатларни топшириш муддатлари ҳақида хабардор эмас.

Оқибат: Аризалар кўриб чиқилмаслиги, тўловларнинг кечикиши.

Қандай олдини олиш: Зарарланган томон ҳужжатларни ЙТҲдан сўнг 5 иш куни ичида (баъзи компанияларда 3 иш куни) айбдорнинг суғурта компаниясига топшириши керак. Айбдор ҳам ўз суғурта компаниясини шу муддатда хабардор қилиши лозим. Ҳужжатлар бир вақтда топширилиши керак.

Хато №5: Европротоколни нотўғри ҳолатларда қўллаш

Масала: Энг жиддий хатолардан бири — Европротоколни соддалаштирилган расмийлаштиришга тўғри келмайдиган ЙТҲларда қўллашга уриниш.

Оқибат: Тўлов рад этилиши, маъмурий ёки жиноий жавобгарлик.

Қачон қўллаш мумкин эмас:

• 2 дан ортиқ транспорт воситаси иштирок этган бўлса

• Жароҳатланганлар бор бўлса

• Зарар лимитдан ошса

• Йўл инфратузилмасига зарар етган бўлса

• Ҳайдовчилардан бири маст бўлса

• Ҳайдовчилардан бирида ОСАГО полиси йўқ

Ҳақиқий мисол: Ҳайдовчилар шикастлар кам деб ҳисоблаб Европротокол тўлдирган. Лекин кейинчалик машина хавфсизлик тизими бузилгани аниқланиб, таъмир харажатлари Европротокол лимитидан уч баравар кўп экан. Натижада зарарланган тўлиқ компенсация олмаган.

Мобил иловалар

1. Sug'urta Servis (Расмий илова)

Тавсифи: ЙТҲ ҳақида хабарномани ички ишлар органлари ходимларисиз онлайн тўлдириш ва кўриб чиқиш учун ягона мобил илова. Миллий лойиҳа бошқарув агентлиги (NAPP) томонидан ишга туширилган.

Платформалар:

• Android: Google Play

• iOS: App Store

Функциялари:

• ЙТҲ ҳақида хабарномани онлайн тўлдириш

• Ҳодиса жойидан суратларни юбориш

• Барча керакли маълумотларни киритиш

• Ҳужжатларни суғурта компаниясига топшириш

2. EUROASIA Insurance иловаси

Тавсифи: EUROASIA суғурта компаниясининг полисларни бошқариш ва суғурта ҳодисаларини расмийлаштириш учун мобил иловаси.

Функциялари:

• Полисларни бошқариш

• Суғурта ҳодисасини расмийлаштириш

• Операциялар тарихи

• Полис ҳолати ҳақида хабарномалар

• Европротокол бланкини юклаб олиш

Сайт: https://eai.uz/oz

Суғурта компаниялари

1. EUROASIA Insurance (EAI)

Расмий сайт: https://eai.uz/oz

Европротокол ҳақида саҳифалар:

• Russian: eai.uz/ru/europrotocol

• English: eai.uz/en/europrotocol

• O'zbekcha: eai.uz/oz/europrotocol

• Узбекча: eai.uz/uz/europrotocol

Мақолалар ва қўлланмалар:

• 2025 йил тўлиқ қўлланма

• Тўлдиришда 5 та хатолар

• Европротокол ва стандарт расмийлаштириш

Ўзгача жиҳатлар:

• Сайтда батафсил қадамма-қадам кўрсатмалар

• Европротокол бланкини юклаб олиш имконияти

• Полисларни бошқариш учун мобил илова

• Ҳужжатларни топшириш муддати: 3 иш куни

• Ҳужжатларни кўриб чиқиш муддати: 15 календар кун

• Телефон: 1147

Хулоса

Ўзбекистонда Европротокол — кичик йўл-транспорт ҳодисаларини расмийлаштириш учун самарали ва қулай восита ҳисобланади. Тўғри қўлланганда, у суғурта компенсациясини олиш жараёнини сезиларли даражада тезлаштиради ва йўл-патруль хизмати ходимларини узоқ кутмасликка имкон беради.

Муҳим нуқталар:

1. Европротокол қўллаш шартларига тўлиқ мувофиқлигингизни текширинг

2. ЙТҲ жойини сифатли фотодокументация қилинг (кам камида 10-15 сурат)

3. ЙТҲ схемасини аниқ ва батафсил тўлдиринг

4. Ҳар икки ҳайдовчининг кўрсатмалари тўлиқ мос келишига ишонч ҳосил қилинг

5. Ҳужжатларни белгиланган муддатда (3-5 иш куни) суғурта компаниясига топширинг

6. 4 соат ичида тиббий кўрикдан ўтинг

Эслатма: Европротокол бўйича аризаларнинг тахминан 30% ҳужжатлардаги хатолар сабабли рад этилади. Ҳужжатларни тўғри ва диққат билан тўлдиринг.

Қўшимча маълумот учун EUROASIA Insurance сайтига мурожаат қилинг ёки иссиқ линияга қўнғироқ қилинг: 1147.